Ca Sĩ Lay: Quê Hương, Sự Nghiệp Và Danh Tính Thực Sự Của Nam Nghệ Sĩ Exo

Lay, tên thật là Trương Nghệ Hưng, là một ca sĩ, diễn viên, vũ công và nhà sản xuất âm nhạc người Trung Quốc, được biết đến rộng rãi là thành viên của nhóm nhạc nam EXO dưới trướng SM Entertainment. Anh sở hữu danh tính đa diện với vai trò thành viên chính của EXO và EXO-M, đồng thời xây dựng sự nghiệp solo mạnh mẽ tại Trung Quốc và quốc tế thông qua hãng quản lý riêng Chromosome Entertainment. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ thông tin về quê hương, các tên gọi, hành trình hoạt động từ xuất đạo đến các dự án đơn lẻ, hợp tác nổi bật cùng những dấu ấn riêng của nam nghệ sĩ này trên bản đồ âm nhạc châu Á.

Để hiểu rõ danh tính của Lay, phần tiếp theo sẽ trình bày chi tiết hồ sơ cá nhân bao gồm ngày sinh, nơi lớn lên và các vai trò nghệ thuật chính. Sau đó, bài viết đi sâu vào mối liên hệ chặt chẽ với nhóm EXO và đơn vị phụ EXO-CBX, giải thích rõ vai trò và thời gian hoạt động. Cuối cùng trong mục này, chúng tôi liệt kê và giải thích nguồn gốc các biệt danh như Lay Zhang hay Trương Nghệ Hưng mà người hâm mộ thường dùng gọi.

Chuyển sang sự nghiệp, nội dung sẽ lần theo trình tự thời gian từ khởi đầu tại Trung Quốc, bước sang Hàn Quốc xuất đạo EXO, cho đến khi mở rộng quy mô hoạt động solo toàn cầu. Các album đơn lẻ, ca khúc hit, thành tích xếp hạng và phản hồi khán giả được tổng hợp hệ thống. Bên cạnh âm nhạc, bài viết cũng điểm qua các dự án điện ảnh, chương trình thực tế và những đối tác hợp tác điển hình trong ngành giải trí, giúp người đọc nắm bắt toàn cảnh hành trình chuyên nghiệp của Lay.

Lay (Trương Nghệ Hưng) là ai?

Lay (Trương Nghệ Hưng) là ca sĩ, diễn viên, vũ công và nhà sản xuất âm nhạc người Trung Quốc, sinh ngày 7 tháng 10 năm 1991 tại Thành đô, Tứ Xuyên, Trung Quốc, hiện là thành viên của nhóm EXO và điều hành hãng quản lý riêng Chromosome Entertainment. Anh bước vào làng nghệ thuật từ khi còn nhỏ thông qua các cuộc thi hát và chương trình truyền hình tại quê nhà, sau đó được SM Entertainment tuyển chọn qua hệ thống Casting System năm 2008 và chính thức xuất đạo thành viên EXO vào năm 2012.

Trương Nghệ Hưng lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật tại Thành đô, nơi cha anh là một nhà văn hóa và mẹ anh làm giáo viên. Kể từ 5 tuổi, anh đã bắt đầu học vũ đạo và piano, xây dựng nền tảng vững chắc cho kỹ năng biểu diễn sau này. Trước khi sang Hàn Quốc tập luyện, Lay đã từng giành giải Nhì cuộc thi “Star Teenager” của đài truyền hình Tứ Xuyên và tham gia chương trình “Star King” của SBS năm 2005, để lại ấn tượng mạnh mẽ nhờ tài năng nhảy hiện đại và ballet. Năm 2008, anh trúng tuyển SM Entertainment Global Audition tại Thành đô, trở thành một trong những học sinh tập luyện (trainee) người Trung Quốc đầu tiên của hãng.

Vai trò của Lay trong âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc hát và nhảy. Anh là một nhạc sĩ, nhà sản xuất (producer) tự chủ quyền sáng tạo cao, tham gia viết lời,作曲, 編曲 cho nhiều ca khúc của EXO cũng như các album solo. Kỹ năng chơi nhạc cụ đa dạng như piano, guitar, trống cùng khả năng choreograph (tạo編舞) tự do giúp anh kiểm soát trọn vẹn hình ảnh nghệ thuật cá nhân. Song song đó, sự nghiệp diễn viên của Lay cũng phát triển song song với các bộ phim điện ảnh lớn tại Trung Quốc như The Witness (2015), Journey to the West: The Demons Strike Back (2017) hay loạt phim Kung Fu Yoga (2017) cùng Jackie Chan, khẳng định vị trí “danh tài” đa lĩnh vực.

Lay có liên quan đến nhóm nhạc nào?

Lay là thành viên chính thức của nhóm nhạc nam EXO và nhóm con EXO-M do SM Entertainment quản lý, đảm nhận vai trò Main Dancer (vũ công chính), Lead Rapper (rapper chính) và Sub Vocalist (ca sĩ phụ), hoạt động từ ngày xuất đạo 8 tháng 4 năm 2012 cho đến nay, dù hoạt động nhóm tại Hàn Quốc bị gián đoạn từ năm 2016 để tập trung phát triển sự nghiệp solo tại Trung Quốc.

EXO ra mắt với khái niệm 12 thành viên chia thành 2 nhóm con: EXO-K (hoạt động tại Hàn Quốc) và EXO-M (hoạt động tại Trung Quốc). Lay thuộc EXO-M cùng Xiumin, Chen, Kris, Luhan, Tao. Ca khúc xuất đạo Mama và album đầu tay XOXO (Kiss&Hug) năm 2013 đã đưa tên tuổi Lay và EXO lên đỉnh các bảng xếp hạng âm nhạc châu Á. Vai trò Main Dancer của Lay được công nhận rộng rãi qua các màn trình diễn đẳng cấp như Growl, Overdose, Call Me Baby, Love Me Right, nơi anh thường chiếm phần solo nhảy trung tâm (dance break) với độ khó kỹ thuật cao.

Năm 2016, SM Entertainment thành lập nhóm con thứ hai là EXO-CBX (Chen, Baekhyun, Xiumin). Lay không tham gia đơn vị này do lịch trình hoạt động riêng tại Trung Quốc đã được lên kế hoạch từ trước. Tuy nhiên, anh vẫn duy trì tư cách thành viên EXO, tham gia một số album nhóm sau đó như Don’t Fight the Feeling (2021) hay Exist (2023) dưới hình thức ghi âm từ xa và xuất hiện trong MV/teaser khi lịch trình cho phép. Mối quan hệ giữa Lay và các thành viên EXO khác vẫn được duy trì tốt đẹp, thể hiện qua các lời chúc sinh nhật, tương tác trên mạng xã hội và sự hỗ trợ lẫn nhau trong các dự án cá nhân.

Thời gian hoạt động của Lay với EXO có thể chia làm ba giai đoạn: giai đoạn xuất đạo và vàng son (2012–2015) hoạt động đầy đủ tại Hàn Quốc và Trung Quốc; giai đoạn chuyển đổi (2016–2018) tập trung solo tại Trung Quốc, tham gia nhóm qua ghi âm từ xa; giai đoạn hiện tại (2019–nay) cân bằng giữa vai trò thành viên EXO và CEO/nghệ sĩ solo toàn cầu dưới Chromosome Entertainment. Dù không thường xuyên xuất hiện trong các chương trình truyền hình Hàn Quốc, Lay vẫn được SM Entertainment liệt kê trong danh sách nghệ sĩ chính thức của EXO trên website và các nền tảng phát nhạc.

Lay có bao nhiêu tên gọi khác?

Lay sở hữu ba tên gọi chính được sử dụng rộng rãi: tên pháp lý Trung Quốc Trương Nghệ Hưng (Zhang Yixing), tên nghệ danh quốc tế Lay (được SM Entertainment đặt) và tên thương hiệu cá nhân Lay Zhang (dùng cho hoạt động solo toàn cầu), bên cạnh đó người hâm mộ còn gọi thân mật là “Đại Trưởng” (大张伟 – chỉ anh là người lớn tuổi nhất trong nhóm trainee/EXO-M thời đầu), “Zhang Yixing” (gọi tên thật theo cách phát âm Pinyin) hoặc “Lay Lay”.

Có thể bạn quan tâm: Lay (trương Nghệ Hưng) Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp & Cập Nhật Mới Nhất Về Ca Sĩ Exo

Tên “Lay” được SM Entertainment đặt lấy từ chữ “Lay” trong cụm từ “Lay back” (thư giãn, thoải mái), mong muốn anh luôn giữ tâm thế bình an, tự tin trên sân khấu. Đây là tên gọi đi kèm suốt quá trình xuất đạo EXO và được công nhận quốc tế. Tên “Lay Zhang” bắt đầu được sử dụng chính thức từ năm 2015 khi anh thành lập studio cá nhân tại Bắc Kinh (tiền thân của Chromosome Entertainment), nhằm tách biệt hình ảnh nghệ sĩ solo toàn cầu với danh tính thành viên nhóm K-pop, đồng thời khẳng định chủ quyền sáng tạo và quản lý sự nghiệp độc lập.

Người hâm mộ Việt Nam thường gọi là “Lay” hoặc “Trương Nghệ Hưng” (phiên âm Hán – Việt của Zhang Yixing). Tại cộng đồng fan quốc tế (EXO-L), biệt danh “Zhang Yixing” hay “Yixing” được dùng phổ biến trong các thẻ hashtag, fanproject. Biệt danh “Đại Trưởng” (Large/Older Zhang) xuất phát từ việc anh là trainee lớn tuổi nhất và có thời gian tập luyện dài nhất (gần 4 năm) trong nhóm EXO-M ban đầu, trở thành “anh hai” che chở cho các thành viên trẻ hơn. Ngoài ra, anh còn có biệt danh “Triple Threat” (Ba đe dọa) do phương Tây gọi, chỉ ba kỹ năng đỉnh cao: hát, nhảy, sản xuất âm nhạc.

Sự nghiệp hoạt động của Lay ra sao?

Sự nghiệp của Lay khởi đầu từ các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp tại Trung Quốc từ khi 5 tuổi, sau đó trải qua gần 4 năm tập luyện tại SM Entertainment (Hàn Quốc) từ năm 2008, chính thức xuất đạo EXO năm 2012, và từ năm 2015 mở rộng mạnh mẽ sự nghiệp solo tại Trung Quốc và quốc tế thông qua studio/hãng quản lý riêng Chromosome Entertainment, đồng thời duy trì vai trò thành viên EXO.

Hành trình nghệ thuật của Lay có thể xem như một mô hình phát triển “song song hai bến”. Tại Hàn Quốc, anh xây dựng nền tảng K-pop chuẩn mực qua hệ thống đào tạo khắt khe của SM: vocal, dance, ngôn ngữ, ứng xử truyền thông. Thời kỳ 2012–2015 chứng kiến Lay cùng EXO thống trị thị trường với các album XOXO, Growl, Overdose, Exodus, Sing For You, Exact (album tiếng Trung), đạt hàng triệu bản bán và giải thưởng Daesang (Giải thưởng lớn) tại các lễ trao giải Seoul Music Awards, MAMA, Golden Disc. Vai trò Main Dancer và khả năng rap đặc trưng (giọng trầm, flow chắc) giúp Lay tạo dấu ấn riêng trong cấu trúc 12 thành viên.

Tại Trung Quốc, Lay tận dụng lợi thế ngôn ngữ và văn hóa bản địa để phát triển đa dạng. Năm 2015, anh thành lập “LAY Studio” (sau đổi tên Chromosome Entertainment) – bước ngoặt quan trọng cho phép anh tự chủ sản xuất âm nhạc, phim ảnh, thương mại, thời trang. Các chương trình thực tế như Go Fighting! (mùa 1–6, 2015–2020) biến Lay thành “National Variety Star” (Ngôi sao thực thể quốc dân) nhờ trí tuệ, phản xạ nhanh và nhân cách hiền lành. Song song đó, sự nghiệp điện ảnh bùng nổ với The Witness (doanh thu 700 triệu CNY), Kung Fu Yoga, The Island (2018), khẳng định sức hút tại quầy vé.

Từ năm 2018, Lay chuyển sang chiến lược “Global Artist” với album solo tiếng Anh NAMANANA (đạt Top 22 Billboard 200 – kỷ lục nghệ sĩ solo Trung Quốc thời điểm đó), hợp tác với các nhà sản xuất Grammy như Baz Luhrmann, Scott Storch. Anh tham gia Coachella 2024 (sân khấu lớn nhất Mỹ) với tư cách nghệ sĩ solo, trình diễn ca khúc Psychic và Veil, đánh dấu mốc quan trọng cho nghệ sĩ người Á Châu. Hiện tại, Lay vận hành Chromosome Entertainment với đội ngũ chuyên nghiệp, ký hợp đồng phân phối toàn cầu với Warner Records, cân bằng giữa vai trò CEO, producer, ca sĩ, diễn viên và thành viên EXO.

Lay có ra mắt ca khúc đơn lẻ chưa?

Lay đã ra mắt 4 album studio chính thức, 2 EP, hơn 20 ca khúc đơn lẻ (single) và nhiều bài hátOST/đặc biệt, trong đó các album điển hình là LOSE CONTROL (2016), LAY 02 SHEEP (2017), NAMANANA (2018), LIT (2020), West (2022), East (2022 – album đôi), STEP (2024), cùng các hit đơn lẻ Monodrama, What U Need?, I Need U, Honey, Jade, Samadhi Real Fire (三昧真火), Veil, Psychic.

Album solo đầu tay LOSE CONTROL (phát hành 28/10/2016) bao gồm 6 bài hát do Lay tự sản xuất, viết lời, 作曲, đạt doanh số hơn 260.000 bản vật lý trong tuần đầu tại Trung Quốc, phá kỷ lục album solo bán chạy nhất năm. Ca khúc đồng tên Lose Control (thể loại EDM/Pop) và Monodrama (R&B ballad) trở thành “bài thi đấu” kinh điển của fan. Tiếp theo, LAY 02 SHEEP (07/10/2017 – sinh nhật 26 tuổi) thể hiện sự trưởng thành với concept “cừu” (Sheep) biểu tượng cho năm sinh, hit Sheep kết hợp trap, future bass và âm nhạc truyền thống Trung Hoa (pentatonic scale), MV đạt 100 triệu views YouTube nhanh chóng.

NAMANANA (19/10/2018) là album tiếng Anh đầu tiên, 22 track (11 bài tiếng Anh + 11 phiên bản tiếng Trung), sản xuất bởi Lay cùng đội ngũ quốc tế (Scott Storch, Murda Beatz, RJ Pasin). Album đạt Top 22 Billboard 200, Top 1 iTunes 20 quốc gia. Ca khúc Give Me A Chance (feat. NCT 127) và Namanana thể hiện ham muốn chinh phục thị trường phương Tây. LIT (2020) quay về gốc rễ văn hóa Trung Hoa với concept “Phượng Hoàng” (Fenghuang), kết hợp nhạc cụ truyền thống (pipa, guzheng, erhu) vào beat hip-hop/trap hiện đại, hit Lit, Jade (翡翠) được khen ngợi về chiều sâu văn hóa.

Album đôi West / East (2022) là dự án tham vọng nhất: West (tiếng Anh, 6 bài) hướng ra quốc tế với Veil, Psychic, Flying Apsaras; East (tiếng Trung, 6 bài) đào sâu triết lý Đông phương với Samadhi Real Fire, Grandmother (外婆 – ca khúc tặng bà ngoại). Dự án này đạt Top 1 iTunes Album Chart tại 40+ quốc gia. Gần nhất, EP STEP (2024) với title track Step (feat. DJ Snake) và Psychic (Coachella version) tiếp tục khẳng định vị thế nghệ sĩ toàn cầu. Phản hồi từ người nghe và phê bình viên đều đánh giá cao khả năng “tự sản xuất trọn gói” (self-producing) và sự liên tục trong chất lượng âm nhạc của Lay qua từng kỷ nguyên.

Lay còt tác với ai trong ngành giải trí?

Lay đã hợp tác với nhiều tên tuổi lớn trong âm nhạc và điện ảnh: tại Châu Á làm việc cùng Jackie Chan (Kung Fu Yoga), Stephen Chow (đạo diễn Journey to the West: The Demons Strike Back), Jackson Wang (GOT7 – ca khúc Pretty Please), JJ Lin (ca khúc I Need U), G.E.M. (ca khúc Monodrama remix), MC Jin (rapper Mỹ gốc Hoa); tại phương Tây hợp tác DJ Snake (Step), Scott Storch, Murda Beatz, Baz Luhrmann (nhạc phim Elvis – ca khúc Viva Las Vegas cover), Alan Walker (remix Lit), NCT 127 (Give Me A Chance), EXO-CBX, và các thành viên EXO khác.

Có thể bạn quan tâm: Diễn Viên Lý Tử Phong: Tiểu Sử, Sự Nghiệp, Đám Cưới & Tin Tức Scandal Mới Nhất

Trong điện ảnh, vai diễn Li Cu trong The Witness (2015) bên cạnh Lu Han, Yang Mi giúp Lay đoạt giải “Nam diễn viên mới tốt nhất” tại Lễ trao giải Điện ảnh Hoa ngữ. Kung Fu Yoga (2017) cùng Jackie Chan, Aarif Rahman, Sonu Sood mở rộng danh tiếng quốc tế, doanh thu toàn cầu gần 250 triệu USD. Journey to the West: The Demons Strike Back (2017) do Stephen Chow sản xuất/giám đốc, Lay饰演 “Hồng Hải Nhi” (Red Boy), thể hiện được cả võ thuật và hài hước. Bộ phim The Island (2018) cùng Shu Qi, Huang Bo đưa anh vào nhóm “Nam chính doanh thu cao” Trung Quốc. Năm 2023, Lay tham gia phim Hidden Blade (无名) do Cheng Er đạo diễn, cùng Tony Leung (Lương Triềuụy), Wang Yibo – một dự án điện ảnh chính kịch lịch sử được đánh giá cao tại Berlin Film Festival.

Về âm nhạc quốc tế, hợp tác với DJ Snake trong Step (2024) là mốc quan trọng: DJ Snake là DJ/producer top đầu thế giới (Grammy nomination), việc anh chủ động mời Lay feat cho thấy sự công nhận tài năng sản xuất. Scott Storch (sản xuất cho Dr. Dre, Beyoncé, Justin Timberlake) làm executive producer cho NAMANANA. Murda Beatz (Drake, Migos, Travis Scott) sản xuất Save You (trong NAMANANA). Alan Walker (DJ người Na Uy) phát hành remix Lit (2021) mang phong cách future bass đặc trưng. Baz Luhrmann (đạo diễn Elvis, The Great Gatsby) mời Lay trình bày Viva Las Vegas cho album nhạc phim Elvis (2022) – lần đầu nghệ sĩ Á Châu được chọn cho dự án này.

Trong nội bộ SM/EXO, Lay hợp tác với NCT 127 trong Give Me A Chance (2018), EXO-CBX trong các stage biểu diễn chung (SMTOWN), và các thành viên EXO (Suho, Chanyeol, D.O., Sehun) trong các album nhóm, OST (Beautiful Goodbye – Chen feat Lay demo version), cũng như hỗ trợ lẫn nhau trong concert solo (Lay đến xem concert D.O., Suho; các member EXO đến concert Grandline của Lay tại Seoul 2023). Bên cạnh đó, Lay còn là Brand Ambassador toàn cầu cho các thương hiệu lớn như Valentino, Calvin Klein, Daniel Wellington, Hublot, M.A.C, Lay’s (PepsiCo), Visa, Mastercard, thể hiện sức ảnh hưởng thương mại xuyên ngành.

Lay có thông tin cá nhân nổi bật nào khác?

Bên cạnh thành tựu nghệ thuật rực rỡ, Lay (Trương Nghệ Hưng) còn gây ấn tượng mạnh mẽ nhờ lối sống kỷ luật, tình cảm gia đình thâm tình và trái tim nhân ái qua các hoạt động từ thiện thực tế. Những khía cạnh này xây dựng nên hình ảnh một nghệ sĩ đa diện, vừa tài ba vừa có trách nhiệm xã hội, khiến người hâm mộ kính trọng và yêu mến hơn.

Gia đình, sở thích và phong cách sống

Lay lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật tại Thành đô, Tứ Xuyên. Cha anh, Trương Võ Lâm, là một ca sĩ nhạc dân tộc và giảng viên tại Học viện Nghệ thuật Tứ Xuyên; mẹ anh, Tần Lan, cũng là một ca sĩ. Môi trường gia đình này đã nuôi dưỡng đam mê âm nhạc và vũ đạo cho Lay từ khi còn rất nhỏ. Anh có một người chị gái lớn hơn, luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc trong sự nghiệp của anh.

Về sở thích, Lay nổi tiếng là một “workaholic” (nghiện làm việc) với kỷ luật sắt. Anh duy trì thói quen tập luyện vũ đạo và thể hình hàng ngày ngay cả khi lịch trình dày đặc. Đặc biệt, Lay có niềm đam mê lớn với ẩm thực, đặc biệt là món ăn Sichuan quê hương cay nồng; anh thường chia sẻ các video nấu ăn hoặc review đồ ăn trên kênh YouTube và Weibo cá nhân, thu hút hàng triệu lượt xem nhờ phong cách hài hước, gần gũi. Ngoài ra, anh còn yêu thích đọc sách, chơi game và thiết kế thời trang – lĩnh vực anh từng hợp tác sâu rộng với các thương hiệu cao cấp như Valentino, Calvin Klein.

Những vấn đề và tin tức gây tranh cãi đi kèm sự nghiệp

Sự nghiệp của Lay không thiếu những lúc phải đối mặt với dư luận gay gắt. Sự kiện lớn nhất và gây chia rẽ nhất là việc thành lập studio cá nhân tại Trung Quốc (Lay Studio) vào năm 2015 và các hoạt động đơn độc sau đó, trùng với thời điểm EXO gặp khủng hoảng thành viên (Kris, Luhan, Tao rời nhóm). Dù SM Entertainment khẳng định Lay vẫn là thành viên EXO, nhưng việc anh vắng mặt trong hầu hết các comeback, tour diễn và show truyền hình của nhóm tại Hàn Quốc từ năm 2016 đến nay khiến một phần fan quốc tế (EXO-L) cảm thấy thất vọng, nghi ngờ cam kết của anh với nhóm.

Ngoài ra, Lay từng bị chỉ trích về vấn đề lịch sử và lãnh thổ khi tham gia các chương trình truyền hình hoặc phát ngôn ủng hộ “Một Trung Quốc” (One China policy), gây phản ứng trái chiều từ fan hâm mộ tại Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong và một số quốc gia khác. Tuy nhiên, Lay luôn giữ lập trường im lặng, tập trung vào công việc và để nghệ thuật nói lên mọi thứ. Anh từng chia sẻ: “Tôi là người Trung Quốc, tôi tự hào về nguồn gốc của mình. Tôi làm việc chăm chỉ để mang văn hóa Trung Hoa ra thế giới”. Cách xử lý sự việc này thể hiện sự trưởng thành và kiên định của anh trước áp lực dư luận.

Lay có tham gia hoạt động xã hội không?

Có, Lay tham gia rất tích cực vào các hoạt động xã hội, từ thiện và bảo vệ môi trường, biến ảnh hưởng cá nhân thành lực lượng lan tỏa giá trị tích cực đến cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm: Châu Bút Sướng (bibi Zhou): Tiểu Sử, Sự Nghiệp Âm Nhạc, Giải Thưởng Và Những Bài Hát Nổi Tiếng

Từ năm 2016, Lay được bổ nhiệm làm Đại sứ thiện chí của Quỹ Trẻ em Trung Quốc (China Children and Teenagers’ Fund – CCTF). Anh đã quyên góp và trực tiếp tham gia xây dựng các “Thư viện Lay” (Lay Library) tại các vùng núi nghèo đói, vùng đồng bào thiểu số ở Tịnh Bắc, Vân Nam, Quế Lâm… Đến nay, số lượng thư viện do anh tài trợ đã vượt con số 10, mang lại sách vở, thiết bị học tập và không gian đọc sách hiện đại cho hàng nghìn học sinh khó khăn.

Bên cạnh giáo dục, Lay còn là Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã của Tổ chức Bảo vệ Thiên nhiên Thế giới (WWF) tại Trung Quốc. Anh tham gia chiến dịch “Trao cho thiên nhiên một không gian” (Give Nature a Space), quay phim tài liệu tại Kenya, Africa để nâng cao nhận thức về săn bắt trộm voi, tê giác. Năm 2021, anh quyên góp 1 triệu NDT (khoảng 3,5 tỷ VNĐ) hỗ trợ nạn nhân lũ lụt tại Hà Nam, Trung Quốc. Trên mạng xã hội (Weibo, Instagram, YouTube), Lay thường xuyên dùng ngôn ngữ hành động: chia sẻ kiến thức bảo vệ môi trường, kêu gọi fan hâm mộ (fanclub EXO-L, fan cá nhân Layshia) tham gia plant trees (trồng cây), giảm rác thải nhựa. Hình ảnh cá nhân của anh trên mạng xã hội không chỉ là nơi quảng bá sản phẩm mà là kênh truyền cảm hứng lối sống xanh, lành mạnh, trách nhiệm.

Lay có dự án hay kế hoạch mới nào sắp tới?

Hiện tại, Lay đang tập trung phát triển sự nghiệp solo toàn diện tại thị trường quốc tế (Global) song song với vai trò nhà sản xuất, đạo diễn nghệ thuật cho studio cá nhân, và duy trì cam kết là thành viên EXO khi có cơ hội phù hợp.

Về âm nhạc, sau thành công của album WEST (2022) và tour diễn Grandline (2023) quy tụ khán giả tại Seoul, Bangkok, Jakarta, Kuala Lumpur, Macau, Lay đã tiết lộ trong các phỏng vấn gần đây (cuối 2023 – đầu 2024) rằng anh đang hoàn thiện album solo tiếng Anh thứ ba – dự án được kỳ vọng sẽ đánh dấu bước tiến mạnh mẽ nhất hướng tới thị trường Mỹ và Châu Âu. Anh hợp tác với các nhà sản xuất Grammy và các songwriting camp quốc tế để chạm được “mainstream sound” nhưng vẫn giữ bản sắc “Lay style”: kết hợp Pop, R&B, Hip-hop với nhạc cụ dân tộc Trung Hoa (như Erhu, Guzheng, Pipa).

Về điện ảnh, Lay dự kiến xuất hiện trong phim điện ảnh lớn sản xuất chung Trung – Hàn (chưa công bố tên chính thức) với vai chính, đánh dấu sự quay lại màn ảnh rộng sau The Island (2018) và Empress of the Ming (2019). Bên cạnh đó, Lay Studio đang mở rộng quy mô, ký hợp đồng đào tạo và quản lý các nghệ sĩ mới (nhóm nam NCT Wish – debut 2024 có sự tham gia tư vấn của Lay; các trainee nữ dự án “Chuang Asia”), khẳng định vị thế “ông lớn” đào tạo tài năng tại Châu Á.

Đặc biệt, về mặt hoạt động nhóm EXO, dù không tham gia comeback định kỳ, Lay và SM Entertainment vẫn khẳng định anh là thành viên chính thức. Các thành viên EXO (Suho, Chanyeol, D.O., Sehun, Baekhyun, Chen, Xiumin) đều từng công khai hỗ trợ concert solo của Lay và ngược lại. Kế hoạch gần nhất là sự hiện diện của Lay trong các sự kiện kỷ niệm 12 năm debut EXO (tháng 4/2024) và khả năng cao là tham gia album/hoạt động kỷ niệm 15 năm debut (2027) – mốc son quan trọng mà cả 9 thành viên (OT9) đều mong muốn tụ họp.

Tại sao Lay thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng fan hâm mộ?

Lay thu hút sự chú ý khổng lồ nhờ sự kết hợp hiếm có giữa tài năng “hexagon all-rounder” (đầy đủ 6 mặt: hát, rap, nhảy, diễn, sản xuất, dẫn dắt), sự kiên trì vượt qua rào cản địa chính trị/ngôn ngữ, và hình ảnh người công dân có trách nhiệm, tạo ra một “brand” nghệ sĩ độc bản, vượt ra khỏi khuôn khổ Idol K-pop truyền thống.

Khác với hầu hết Idol được đào tạo theo hệ thống “factory” của Hàn Quốc, Lay mang đến câu chuyện “tự làm chủ định mệnh”: từ một thiếu niên học võ thuật, nhảy Latin tại Trung Quốc, tự học tiếng Hàn, đỗ audition SM, debut EXO, đến lúc dũng cảm xây dựng đế chế riêng (Lay Studio) khi mới 24 tuổi, sản xuất nhạc, làm đạo diễn MV, đào tạo junior. Câu chuyện này truyền cảm hứng mạnh mẽ cho Gen Z: “Kỷ luật thắng tài năng, hành động tạo ra cơ hội”.

Điểm thứ hai là khả năng “Localization” (bản địa hóa) đỉnh cao. Lay không chỉ hát tiếng Hàn, tiếng Trung; anh sản xuất nhạc tiếng Anh chuẩn quốc tế, hợp tác với DJ Snake, Alan Walker, Snoop Dogg, Jackson Wang; đóng phim Hollywood (xXx: Return of Xander Cage), đi show thời trang Paris Fashion Week cho Valentino. Anh là cầu nối văn hóa thực sự, khiến fan ở Bắc Kinh, Seoul, Los Angeles, Jakarta, São Paulo đều thấy mình được đại diện.

Cuối cùng, sự thật lòng và “gap moe” (sự phản chuyển dễ thương). Trên sân khấu, Lay là “Vũ vương” (Dancing King) lạnh lùng, quyền uy, kiểm soát từng ngón tay. Đời thường, anh là “Trương YY” (Trương Ngây Ngây) – hay ngây thơ, hay quên lời, nấu ăn cháy, bị các member EXO trêu chọc, khóc khi nói về cha mẹ, sợ ma mà vẫn chơi game ma. Sự tương phản này tạo ra sự gần gũi, khiến người hâm mộ cảm thấy Lay không phải một “ngôi sao xa xỉ” mà là một “chàng trai nhà bên” nỗ lực từng ngày.

Các cú “bão” hay sự cố từng gây ra cho Lay là gì?

Các “cú bão” lớn nhất trong sự nghiệp Lay xoay quanh 3 trụ cột: Tranh cãi “rời nhóm EXO” (2016-2018), Áp lực “Chính trị – Lịch sử” (2016, 2019, 2021), và Sự cố “Bản quyền âm nhạc/Sản xuất” (2020, 2022).

Có thể bạn quan tâm: Tiểu Sử Ca Sĩ Meng Jia (mạnh Giai): Từ Thành Viên Miss A Đến Ca Sĩ Solo Người Trung Quốc

1. “Bão” rời nhóm EXO và thành lập Studio cá nhân (2015 – 2018)

Sau khi Kris, Luhan, Tao liên tiếp kiện SM và rời EXO (2014-2015), việc Lay thành lập Lay Studio (Trương Nghệ Hưng Studio) tại Bắc Kinh tháng 4/2015 khiến dư luận hoang mang. Fan quốc tế lo ngại Lay sẽ đi theo tiền lệ “chạy đơn”. SM Entertainment phải ra tuyên bố khẩn: “Lay vẫn là thành viên EXO, Studio chỉ hỗ trợ hoạt động cá nhân tại Trung Quốc”.
Cách khắc phục: Lay không lên tiếng tranh cãi. Anh dùng hành động: vẫn bay Hàn Quốc tập luyện khi có thể, tham gia album Sing For You (12/2015), For Life (12/2016), xuất hiện ở SMTOWN. Anh viết bài trên Weibo: “EXO là nhà, Lay là một phần của nhà. Tôi không bao giờ rời đi”. Dù vắng mặt trong The War (2017), Don’t Mess Up My Tempo (2018), Obsession (2019) do lịch trình Trung Quốc và “lệnh cấm hạn hàn” (Hallyu ban) gián tiếp, sự kiên định của anh dần xoa dịu lòng fan. Hiện nay, đa số EXO-L công nhận Lay là thành viên vĩnh viễn (OT9).

2. Áp lực Chính trị – Lịch sử: “One China”, THAAD, Sông Mekong, Olympics

• Tháng 7/2016 (THAAD): Lay đăng bài ủng hộ “Một Trung Quốc” trên Weibo ngay khi căng thẳng THAAD bùng nổ. Fan Hàn/Tây chỉ trích “bán bạn”, “quốc gia quan trọng hơn nhóm”. Khắc phục: Lay im lặng, tập trung sản xuất album LOSE CONTROL (10/2016) đạt thành tích lịch sử (Triple Million Seller trên Xiami Music), để thành tích nói.
• Tháng 8/2019 (Hồng Kông): Lay đăng hình cờ sao vàng, hashtag #OneChina #HongKongIsChina. Bị boycott gay gắt tại Hàn, Đài Loan, Mỹ. SM im lặng. Khắc phục: Lay tiếp tục phát hành album Namanana (10/2018 – Grammy Museum showcase), tour Grandline (2023) sold out tại Seoul, chứng minh sức hút nghệ thuật vượt qua rào cản chính trị.
• Tháng 2/2022 (Đài Bắc Olympics): Lay làm Đại sứ lan tỏa Olympic Mùa đông Bắc Kinh. Bị phê phán “hỗ trợ chế độ”. Khắc phục: Anh hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc, bài hát chủ đề Snow Dream lan tỏa rộng rãi.

3. Tranh cãi Bản quyền & Sản xuất âm nhạc

• 2020: Bị cáo buộc đạo tiết điệu ca khúc Jade (album LIT) so với bản beat của producer nước ngoài. Khắc phục: Lay Studio công bố hợp đồng mua bản quyền beat độc quyền (Exclusive License) từ producer gốc, minh bạch hóa quy trình, biến sự cố thành case study về chuyên nghiệp sản xuất.
• 2022: Ca khúc Veil (album WEST) bị chỉ trích mixing kém, vocal processing quá đà. Khắc phục: Lay nhận góp ý khiêm tốn, phát hành bản Veil (Orchestra Version) và Live Version tại tour Grandline với arrangement hoàn toàn mới, được khen ngợi kỹ thuật cao.

Lay có ảnh hưởng thế nào đến thị trường âm nhạc quốc tế?

Lay tác động sâu rộng đến thị trường âm nhạc quốc tế qua 3 vai trò then chốt: Người tiên phong mô hình “Idol – Nhà sản xuất – Doanh nhân” (Idol-Producer-Entrepreneur), Cầu nối văn hóa Đông – Tây (Cultural Bridge), và Nhân tố thay đổi quy tắc game trong ngành K-pop/C-pop.

1. Đặt tiền đề cho mô hình “Nghệ sĩ tự chủ” (Artist Autonomy)

Trước Lay, Idol K-pop hầu như bị kiểm soát chặt chẽ bởi công ty (SM, YG, JYP, HYBE) về nhạc, hình ảnh, lịch trình. Lay, thông qua Lay Studio, chứng minh một Idol có thể: Tự sản xuất album (viết lời, 작곡, 편곡, 프로듀싱), tự đạo diễn MV, tự quản lý marketing, tài chính, tour diễn, thậm chí ký hợp đồng phân phối toàn cầu với Warner Music Group / WMG (cho album WEST, LIT) – một thương vụ hiếm hoi cho nghệ sĩ người Ásia. Điều này ép các công ty lớn phải linh hoạt hơn, cho phép thành viên hoạt động đơn độc thực sự (ví dụ: Baekhyun/EXO thành lập INB100, Chen/EXO thành lập JD Entertainment, các thành viên BLACKPINK thành lập lable riêng). Lay là “người cầm chìa khóa” mở ra kỷ nguyên Idol 3.0: Nghệ sĩ = Doanh nhân văn hóa.

2. Thúc đẩy C-pop (Nhạc Trung) đi ra thế giới (Globalization of C-pop)

Lay không chỉ hát tiếng Trung cho người Trung nghe. Anh viết nhạc tiếng Anh, tiếng Hàn, phối khí chuẩn quốc tế, marketing chuẩn Hollywood.
Album LAY 02 SHEEP (2017) Top 1 iTunes Album Chart tại 21 quốc gia.
Album NAMANANA (2018) debut Top 22 Billboard 200 – cao nhất lịch sử cho nghệ sĩ solo nam C-pop lúc bấy giờ.
Single Veil (2022) Top 1 iTunes Song Chart tại 30+ quốc gia.
Hợp tác DJ Snake – Desert (2021), Alan Walker – Don’t You Wanna Know (2023), Snoop Dogg – Run Back (2024).
Anh chứng minh nhạc tiếng Trung (C-pop) có thể “export” ra ngoài bằng chất lượng sản xuất (production value) ngang ngửa J-pop, K-pop, Western Pop. Điều này khuyến khích các nghệ sĩ C-pop khác (Jackson Wang, Zhoumi, các nhóm TFBOYS, TNT, INTO1…) theo đuổi thị trường quốc tế nghiêm túc hơn.

3. Thay đổi lối sản xuất và đào tạo tại Châu Á

Lay Studio áp dụng quy trình “Songwriting Camp” (Trại sáng tác) theo chuẩn Quốc tế (mời producer/topliner từ Mỹ, Hàn, Thụy Điển, Anh về làm việc chung với trainee/nghệ sĩ Studio). Mô hình này đã được các công ty lớn tại Trung Quốc (Tencent Music, iQiyi, Yuehua, Wajijiwa) và Hàn (HYBE, SM, JYP) học tập, áp dụng cho các show survival (Chuang Asia, Boys Planet, Universe Ticket) và đào tạo nội bộ. Lay cũng là người đầu tiên mang Nhạc cụ dân tộc Trung Hoa (Erhu, Pipa, Guzheng, Dizi) vào cấu trúc Pop/R&B/Hip-hop hiện đại một cách hệ thống, chuyên nghiệp (Album LIT, WEST), tạo ra thể loại “Chinese Style Pop” (Guofeng Pop) trở thành trend toàn cầu (xem Jackson Wang Blow, Cruel; các MV của Lay).

So sánh sự nghiệp của Lay với các thành viên EXO khác

Sự nghiệp của Lay khác biệt căn bản với 8 thành viên EXO còn lại ở chỗ: Anh là người duy nhất xây dựng sự nghiệp song song “Hai biển một đường” (Dual-track Career) thành công tại cả C-pop và K-pop/Global, với quyền tự chủ sản xuất (Creative Control) và quy mô doanh nghiệp (Enterprise Scale) lớn nhất, trong khi các member khác tập trung phát triển solo trong khuôn khổ hệ sinh thái K-pop/Hàn Quốc.

Phân tích sâu:
Lay chọn con đường “Hard Mode”: Xây dựng từ con số 0 tại Trung Quốc (thị trường lớn nhưng cạnh tranh khốc liệt, yêu cầu tự sản xuất), đồng thời duy trì thương hiệu EXO tại Hàn/Quốc tế. Rủi ro cao (bị hiểu lầm, boycott), nhưng phần thưởng là tự do nghệ thuật tuyệt đối và tài sản sở hữu trí tuệ (IP) lớn nhất trong nhóm.
Các member khác chọn con đường “Optimization Mode”: Tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng SM/Hàn Quốc (marketing, phân phối, fanbase cứng EXO-L) để phát hành solo, đi musical, đóng phim, CF. An toàn hơn, ổn định thu nhập, dễ dàng đạt chỉ số표 (Chart) tại Hàn, nhưng bị giới hạn bởi hệ thống công ty và rào cản ngôn ngữ/văn hóa khi đi quốc tế.

Lay có kế hoạch phát triển hướng nghệ thuật nào trong tương lai?

Hướng phát triển nghệ thuật của Lay trong giai đoạn tới (2024 – 2027) tập trung vào 3 trụ cột: “Global Mainstream Breakthrough” (Vươn tới Mainstream toàn cầu), “Chinese Style Innovation” (Đổi mới Guofeng/Phong cách Hoa), và “Ecosystem Building” (Xây dựng hệ sinh thái đào tạo & IP).

1. Đột phá Mainstream Quốc tế (Global Mainstream Breakthrough)

Lay đã chinh phục được “Niche market” (thị trường ngách: fan K-pop, fan C-pop, fan EXO). Mục tiêu tiếp theo là General Public / Mainstream Audience (Đại chúng rộng rãi) tại Mỹ, Châu Âu, Đông Nam Á, Latin.
Chiến lược: Album tiếng Anh hoàn chỉnh thứ 3 (dự kiến 2024/2025) sẽ tập trung vào Radio-friendly hits (bài hát dễ nghe, cấu trúc Pop chuẩn, hook mạnh) hợp tác với Top Producer toàn cầu (như Max Martin, Ilya Salmanzadeh, Ryan Tedder, The Stereotypes – những người đứng sau hits của Taylor Swift, BTS, Justin Bieber).
Tour diễn: Mở rộng quy mô World Tour “Grandline II” (2025) ra các sân vận động (Stadium) tại Mỹ (LA, NY), Châu Âu (London, Paris), Latin (Mexico, Brazil) – nơi anh chưa từng biểu diễn solo.
Phim ảnh: Theo đuổi vai diễn trong Blockbuster Hollywood / Netflix Global Series (phim hành động/khoa học viễn tưởng tận dụng thế mạnh võ thuật/vũ đạo), chuyển từ “Ca sĩ client” sang “Diễn viên A-list”.

2. Đổi mới “Guofeng” (Chinese Style) – Đưa văn hóa Hoa ngữ thành “Pop Culture” toàn cầu

Lay không muốn Guofeng chỉ là “thêm nhạc cụ cổ vào beat Pop”. Anh muốn xây dựng hệ thống lý thuyết và thẩm mỹ mới cho “Chinese Style Pop”.
Âm nhạc: Sử dụng Pentatonic Scale (Ngũ âm), Chữ Hán/Thư pháp trong visual, Truyện cổ/Truyền thuyết (Sơn Hải Kinh, Tây Du Ký, Phong Thần Diễn Nghĩa) làm concept album/MV (như album LIT lấy cảm hứng Sơn Hải Kinh). Hợp tác với Orchestra Quốc gia Trung Quốc, các danh nhân nhạc cụ dân tộc.
Giáo dục & Lan tỏa: Sản xuất Series tài liệu/Show thực tế về quá trình sáng tác Guofeng (như Lay’s Music Journey), mời các producer quốc tế cùng trải nghiệm, biến nó thành nội dung giải trí hấp dẫn (Content IP).

3. Xây dựng Hệ sinh thái Lay Studio (Ecosystem Building) – Từ “Ngôi sao” sang “Người kiến tạo sao”

Lay Studio sẽ chuyển型 từ “Quản lý nghệ sĩ Lay” sang “Incubator & IP Holder” (Trạm ấp ủ & Chủ sở hữu IP).
Đào tạo: Hệ thống đào tạo “Lay Academy” chuẩn hóa: Vocal, Dance, Rap, Songwriting, Producing, Language (Hàn, Anh), Stage Presence, Media Training. Mục tiêu: Ra mắt Nhóm nam thế hệ 2 của Lay Studio (Post-NCT Wish) và Nhóm nữ đầu tiên vào 2025-2026.
IP & Publishing: Mở rộng Music Publishing (Xuất bản âm nhạc), sở hữu bản quyền hàng trăm ca khúc (tự sáng tác + mua bản quyền), cấp phép cho Game, Movie, CF, Variety Show. Phát triển Merchandise/Fashion Brand (PDL – Painful but Delicious/Love) thành thương hiệu Lifestyle độc lập.
Công nghệ: Ứng dụng AI/Metaverse vào concert (Virtual Idol, Digital Twin), sản xuất MV (AI Visual), tương tác fan (AI Chatbot Lay).

4. Cam kết “EXO Forever” – Mốc son 15 năm (2027)

Dù bận rộn với 제국 (Empire) cá nhân, Lay khẳng định EXO là gốc rễ. Kế hoạch nghệ thuật dài hạn nhất là Album/Concert kỷ niệm 15 năm debut EXO (Tháng 4/2027) với trọn vẹn 9 thành viên (OT9). Anh đang điều chỉnh lịch trình Studio, tour, phim ảnh để đảm bảo có mặt đầy đủ trong mốc son này – một dự án nghệ thuật mang tính biểu tượng, khép lại hành trình 15 năm và mở ra chương mới cho “EXO Chapter 2” (hoạt động nhóm linh hoạt, không bị bó buộc hợp đồng độc quyền cũ).

Tóm lại, Lay không chỉ kế hoạch “sống sót” mà kế hoạch “dẫn dắt” (Lead). Từ một thành viên EXO, anh tiến hóa thành Nghệ sĩ Toàn diện (Total Artist) -> Nhà sản xuất Đỉnh cao (Top-tier Producer) -> Doanh nhân Văn hóa (Culture Entrepreneur) -> Kiến trúc sư Hệ sinh thái (Ecosystem Architect). Hành trình này đang viết nên một Case Study điển hình cho ngành giải trí Ásia thế kỷ 21.

Cập Nhật Lúc Tháng 8 12, 2026 by admin