NSND Thu Hiền, tên thật là Nguyễn Thị Thanh Hiền, là một trong những nữ ca sĩ lừng danh nhất Việt Nam, được phong danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2005. Bà gắn bó suốt hơn nửa thế kỷ với Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia Việt Nam, nơi bà từng giữ vị trí Diễn viên chính và Giám đốc phụ trách. Với chất giọng dân ca đằm thắm, sâu lắng, bà được mệnh danh là “Tượng đài nhạc cách mạng, nhạc trữ tình dân ca”, sở hữu những bản ghi âm kinh điển như Ru Con Bắc Bộ, Ru Con Nam Bộ, Sợi Nhớ Sợi Thương hay Ca khúc về Bác Hồ.
Đến với bài viết này, bạn sẽ được tìm hiểu chi tiết tiểu sử từ quê quán Thái Bình, quá trình vươn tới danh hiệu NSND, cùng hành trình cống hiến tại Nhà hát Quốc gia. Phần tiếp theo sẽ phân tích sâu đặc điểm nghệ thuật độc đáo: từ vị thế “tượng đài” được báo chí công nhận, đến kỹ thuật giọng hát mượt mà, tinh tế tạo nên dấu ấn không thể nhầm lẫn. Cuối cùng, bài viết tổng hợp top những bài hát hay nhất theo từng dòng nhạc và cập nhật cuộc sống viên mãn, hoạt động từ thiện cùng chồng anh hùng phi công ở tuổi 70.
Hãy cùng khám phá hành trình nghệ thuật và nhân cách của một “người gác lại tiếng hát” để dành cả cuộc đời cho âm nhạc dân tộc.
NSND Thu Hiền là ai? (Tiểu sử, Nghề nghiệp, Danh hiệu)
NSND Thu Hiền (Nguyễn Thị Thanh Hiền) là Nghệ sĩ Nhân dân Việt Nam, sinh ngày 3 tháng 5 năm 1952 tại Thái Bình, nổi tiếng là Diễn viên chính và cựu Giám đốc phụ trách Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia Việt Nam, được mệnh danh “Tượng đài nhạc cách mạng, nhạc trữ tình dân ca”.
Nữ nghệ sĩ này dành trọn hơn 50 năm sự nghiệp cho nghề ca hát chuyên nghiệp, bắt đầu từ thời ấu thơ trong đoàn văn công quân đội cho đến khi trở thành cái tên đại diện cho dòng nhạc cách mạng và trữ tình dân ca hiện đại. Bà không chỉ là một ca sĩ trình diễn xuất sắc mà còn là người trực tiếp kiến tạo, đào tạo thế hệ ca sĩ trẻ trong vai trò quản lý nhà hát. Danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân được trao tặng năm 2005 là sự khẳng định chính thức của Nhà nước đối với tài năng, đạo đức và cống hiến lớn của bà cho nền văn hóa nghệ thuật dân tộc.
Tên thật, năm sinh, quê quán và danh hiệu NSND được phong khi nào?
Tên thật của NSND Thu Hiền là Nguyễn Thị Thanh Hiền, bà sinh ngày 3 tháng 5 năm 1952 tại tỉnh Thái Bình và được phong danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2005.
Thái Bình – mảnh đất giàu truyền thống yêu nước và văn hóa dân ca – là nơi nuôi dưỡng những năm tháng đầu đời của nữ nghệ sĩ. Lớn lên trong không khí những bài hát ru, lý, hội của quê hương, cô bé Thanh Hiền sớm bộc lộ tài năng âm nhạc qua các buổi biểu diễn trường lớp, đoàn văn công huyện. Năm 1966, mới 14 tuổi, cô gia nhập Đoàn Văn công Quân khu 3 (tiền thân của Đoàn Văn công Quân đội Nhân dân Việt Nam), bước chân chính thức vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Từ một cô gái nhỏ mang giọng hát trong trẻo, mang đậm chất quê Thái Bình, qua quá trình rèn luyện hệ thống tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (nay là Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội) và môi trường biểu diễn thực chiến tại các tuyến_front, giọng ca của Thu Hiền ngày càng chín chắn, đậm đà chất “dân ca” – trở thành dấu hiệu nhận dạng riêng biệt suốt cuộc đời nghệ thuật sau này.
Có thể bạn quan tâm: Tiểu Sử Kim Young-ae: Hành Trình “bà Mẹ Quốc Dân” Và Lời Chia Tay Cuối Cùng Vì Ung Thư Tuyến Tụy
Việc được trao danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2005 không chỉ là vinh dự cá nhân mà là sự ghi nhận cho một quá trình 39 năm cống hiến (tính từ khi vào đoàn văn công quân đội) với hàng trăm ca khúc được biểu diễn, ghi âm, truyền hình phát thanh trên khắp đất nước. Theo quy định, danh hiệu này dành cho những nghệ sĩ có thành tích xuất sắc, có tác phẩm đạt giải thưởng cao, được đông đảo khán giả yêu mến và có uy tín trong làng nghề – những tiêu chí mà NSND Thu Hiền đáp ứng trọn vẹn nhờ kho tàng bài hát kinh điển gắn liền với ký ức nhiều thế hệ người Việt.
Quá trình gắn bó với Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia Việt Nam
NSND Thu Hiền gắn bó với Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia Việt Nam (tiền thân là Đoàn Ca múa nhạc Việt Nam) suốt hơn nửa thế kỷ, từng giữ vị trí Diễn viên chính và Giám đốc phụ trách, là người đặt nền móng cho đội ngũ ca sĩ chuyên nghiệp của đơn vị.
Hành trình gắn bó bắt đầu từ năm 1976 khi Đoàn Văn công Quân khu 3 được chuyển về làm cơ sở thành lập Đoàn Ca múa nhạc Việt Nam (nay là Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia). Tại đây, Thu Hiền nhanh chóng khẳng định vị trí là “trụ cột” của đội ngũ ca sĩ nữ. Bà không chỉ đảm nhận vai chính trong hàng chục vở nhạc kịch, kịch nói ca hát, vở tuồng, vở cải lương lớn của nhà hát như Nàng Thơm Chợ Đào, Quyết chiến Điện Biên Phủ, Nguyễn Trãi… mà còn là giọng ca chủ chốt cho hàng ngàn buổi biểu diễn ngoại giao, phục vụ cấp cao và tourn biểu diễn tại nhiều quốc gia trên thế giới (Cựu Liên Xô, Cựu Đông Đức, Cuba, Algérie, Lào, Campuchia…).
Chuyển sang công tác quản lý, với vai trò Giám đốc phụ trách, bà đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng kế hoạch nghệ thuật, tuyển chọn, đào tạo nhân sự trẻ. Nhiều ca sĩ hiện là danh tiếng của làng nhạc Việt (như NSƯT Lan Hương, NSƯT Hương Giang, ca sĩ Việt Hoàng…) đều từng được bà trực tiếp hướng dẫn, “chuyển nghề” từ sinh viên conservatoire thành diễn viên chuyên nghiệp trên sân khấu nhà hát. Dù đã nghỉ hưu về già, NSND Thu Hiền vẫn thường xuyên đến nhà hát tham gia tư vấn, đào tạo và biểu diễn trong các đêm nhạc lớn, giữ vững vai trò người gác lại tiếng hát, người truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo.
Phong cách nghệ thuật và “Dấu ấn” giọng ca của NSND Thu Hiền
Phong cách nghệ thuật của NSND Thu Hiền được định hình bởi ba trụ cột: nhạc cách mạng hào hùng, nhạc trữ tình dân ca sâu lắng và ca khúc ru tinh tế, tất cả được gói gọn trong một chất giọng “dân ca, đằm thắm, mượt mà, tinh tế, sâu lắng” – đặc điểm được Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia ghi nhận là độc đáo, khó pha trộn.
Khác với nhiều ca sĩ đồng thời chuyên dòng nhạc cách mạng sôi động hoặc trữ tình hiện đại nhẹ nhàng, Thu Hiền sở hữu khả năng “biến hình” giọng hát linh hoạt nhưng vẫn giữ nguyên bản sắc. Trong nhạc cách mạng, giọng bà bùng nổ, hào hùng, lan toả niềm tin, ý chí sắt son (như Ca khúc về Bác Hồ, Đường đến Điện Biên). Khi chuyển sang trữ tình dân ca, giọng bà lại trở nên nhẹ nhàng, uốn lượn, thấm đẫm nỗi buồn, nỗi nhớ của người Việt qua các giai điệu dân tộc (như Sợi Nhớ Sợi Thương, Mẹ tôi). Đặc biệt, ở dòng ca khúc ru – thế mạnh nhất – bà nâng tầm thể loại này từ bài hát thưa thoa con ngủ thành tác phẩm nghệ thuật cao độ, thể hiện triết lý nhân sinh, tình mẹ, tình quê. Sự thống nhất giữa kỹ thuật thanh nhạc chuyên nghiệp (hơi thở, vị trí đặt giọng, âm vực rộng) và cảm xúc tự nhiên, chân thật của người dân tộc tạo nên “dấu ấn Thu Hiền” – một tiêu chuẩn vàng cho ca hát dân tộc chuyên nghiệp.
Nữ nghệ sĩ được mệnh danh “Tượng đài nhạc cách mạng, nhạc trữ tình dân ca” như thế nào?
Có thể bạn quan tâm: Ca Sĩ Hyomin (t-ara): Tiểu Sử, Sự Nghiệp & Cập Nhật Tin Tức Mới Nhất Về Đám Cưới, Tin Đồn Chia Tay
NSND Thu Hiền được giới chuyên môn và báo chí (Báo Mới, VietnamNet…) mệnh danh “Tượng đài nhạc cách mạng, nhạc trữ tình dân ca” nhờ việc bà là người biểu diễn, phổ biến và định hình chuẩn mực cho hàng trăm ca khúc kinh điển của hai dòng nhạc này, trở thành hình ảnh đại diện, “khuôn mặt” của giai đoạn vàng nhạc Việt Nam thế kỷ 20.
Sự công nhận này không tự nhiên đến. Theo các bài viết phân tích trên Báo Mới và VietnamNet, Thu Hiền là một trong rất ít ca sĩ có khả năng “chinh phục” trọn vẹn hai cực đối lập của cảm xúc: sự hào hùng, bi tráng của nhạc cách mạng (sáng tác bởi Văn Cao, Hoàng Việt, Chu Minh, Nguyễn Đức Toàn…) và sự khẽ nhẹ, sâu lắng, đắm chìm của nhạc trữ tình dân ca (sáng tác bởi Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Nguyễn Văn Thương, Hoàng Hiệp…). Nhà phê bình nhạc Phạm Xuân Hòa từng nhận xét: “Thu Hiền hát nhạc cách mạng có hồn, hát trữ tình dân ca có tình. Bà không hát cho qua loa, bà hát để kể chuyện lịch sử và kể chuyện người Việt”.
Cụ thể, các ca khúc Ru Con Bắc Bộ, Ru Con Nam Bộ do bà trình diễn đầu tiên (hoặc phiên bản của bà trở thành chuẩn mực) đã trở thành “bài thi” bắt buộc cho sinh viên các conservatoire, học viện âm nhạc khi học môn Ca hát dân tộc. Các nghệ sĩ trẻ ngày nay như Việt Hoàng, Lan Hương, Hương Giang… đều視 Thu Hiền là thầy cô, là tấm gương về đạo đức nghệ thuật và kỹ thuật giọng hát. Vị thế “tượng đài” ấy được củng cố bởi sự nhất quán: suốt hơn 50 năm nghề, bà không bao giờ chạy theo trào lưu, không thay đổi bản sắc để săn giải thưởng hay lượt xem, mà luôn đặt “tâm huyết” và “chất lượng” lên trên hết.
Đặc điểm giọng ca: Đằm thắm, chất dân ca, mượt mà, tinh tế, sâu lắng
Giọng ca của NSND Thu Hiền được Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia mô tả sở hữu năm đặc tính cốt lõi: đằm thắm (âm chất), chất dân ca (bản sắc), mượt mà (kỹ thuật), tinh tế (cảm xúc) và sâu lắng (triết lý), tạo nên một chất giọng hiếm có vừa chuyên nghiệp cao độ vừa gần gũi, dễ thấm vào lòng người.
Về mặt kỹ thuật thanh nhạc (khoa học giọng hát), “đằm thắm” và “mượt mà” đến từ việc bà kiểm soát hơi thở cực tốt (hô hấp khung ngực – bụng), âm vực rộng (từ trung thanh đến cao độ), chuyển vị giọng mềm mại, không gãy gọn, không ép buộc. “Chất dân ca” không phải là hát theo phong cách nghiệp dư, mà là khả năng vận dụng các melisma (quan 꽃 – hoa giọng), appoggiatura (nốt chạm), portamento (trượt âm) đặc trưng của ca hát dân tộc Việt Nam (hát chèo, ca trù, quan họ, dân ca Bắc/Trung/Nam) một cách tự nhiên, đúng văn hóa, đúng ngữ pháp âm nhạc. Đây là kết quả của việc bà học tập, tổng hợp từ các thầy cô lớn (Thạc sĩ Nguyễn Văn Tý, NSND Hương Lan…) và tự nghiên cứu, thu thập dân ca tận gốc.
“Tinh tế” và “sâu lắng” thể hiện ở tầng trình diễn (interpretation). Bà không chỉ hát đúng nốt, đúng nhịp mà hát “đúng ý” tác giả, “đúng tình” nhân vật. Trong Ru Con Nam Bộ, những nốt trượt âm nhẹ nhàng ở đoạn “Gió làng vi vu ru con ngủ” khiến người nghe thấy hình ảnh sương sớm, tiếng gió lùa qua rừng dừa. Trong Sợi Nhớ Sợi Thương, giọng bà chuyển từ thì thầm confidenziale (bí mật) sang bùng nổ appassionato (nhiệt tình) ở đoạn cao trào “Nợ tình nợ nhớ mang theo đời”, thể hiện sự bốc lên của cảm xúc bị kìm nén lâu năm. Chính sự kết hợp hài hòa giữa “nghệ thuật cao” (kỹ thuật) và “nghệ thuật đời” (cảm xúc dân tộc) tạo nên dấu ấn giọng ca mà đồng nghiệp gọi là “giọng hát có hồn”.
Top những bài hát hay nhất, nổi tiếng nhất của NSND Thu Hiền
Danh sách bài hát hay nhất của NSND Thu Hiền tập trung vào ba dòng nhạc chính: nhạc ru, nhạc trữ tình và nhạc cách mạng, phản ánh đúng thế mạnh giọng ca dân ca đằm thắm, sâu lắng của bà. Dưới đây là những tác phẩm đại diện xuất hiện thường xuyên nhất trên các playlist “Những tuyệt phẩm hay nhất” trên ZingMP3, YouTube và các kênh truyền hình chính thống.
Có thể bạn quan tâm: Hồ Sơ Lee Joon-gi: Tiểu Sử, Sự Nghiệp & Top Phim Hay Nhất Không Thể Bỏ Lỡ
Các ca khúc “Ru” kinh điển: Ru Con Bắc Bộ, Ru Con Nam Bộ
Hai ca khúc Ru Con Bắc Bộ và Ru Con Nam Bộ là hai bài hát ký hiệu (signature songs) gắn liền hình ảnh NSND Thu Hiền, luôn nằm ở đỉnh các playlist nhạc ru trên ZingMP3 và YouTube. Đây là cặp bài hát “song sinh” do nhạc sĩ Phan Quang và Nguyễn Đức Toàn sáng tác, thể hiện hai sắc thái ru khác biệt nhưng cùng chung một hồn thơ Việt Nam.
Ru Con Bắc Bộ (sáng tác Phan Quang) mang hơi thở quê hương Bắc Bộ với những hình ảnh thân thuộc: “Cây đa, giếng nước, sân đình”, “Gió hú vía ngân nga”. Giọng ca của NSND Thu Hiền trong bài hát này trầm ấm, điềm đạm như một người mẹ Việt xoa dịu con ngủ giữa đêm đông Bắc. Bà xử lý rất khéo đoạn mở bài bằng giọng thì thầm (parlando), kéo dài hơi thở tự nhiên, tạo cảm giác người hát đang kể chuyện, đang ru con ngay bên tai người nghe. Điểm cao trào “Gió làng vi vu ru con ngủ” được bà đẩy lên với âm vực trung – cao sáng bừng, không gắng, không ép, thể hiện sự bảo vệ, che chở trọn vẹn.
Ru Con Nam Bộ (sáng tác Nguyễn Đức Toàn) lại mang màu sắc miền Nam: “Gió làng vi vu”, “Rừng dừa”, “Sông nước”. Nếu Ru Con Bắc Bộ điềm tĩnh, thì Ru Con Nam Bộ của NSND Thu Hiền lại nhẹ nhàng, du dương, bay bổng. Bà sử dụng kỹ thuật trượt âm (portamento) rất mềm mại ở các cụm từ “vi vu”, “du du”, mô phỏng tiếng gió lùa qua rừng dừa, tiếng sóng vỗ nhẹ. Chất giọng “dân ca” vốn có của bà ở đây được nâng tầm thành “nghệ thuật ca” tinh tế: vừa có sự giản dị, gần gũi của ca dao, vừa có kỹ thuật hô hấp, định vị âm chính xác của ca sĩ chuyên nghiệp. Hai bài hát này không chỉ là những bản nhạc ru để nghe cho con ngủ, mà là hai bức tranh dân gian được NSND Thu Hiền vẽ bằng giọng ca, trở thành di sản âm thanh quý giá của làng nhạc Việt.
Những bài hát trữ tình, nhạc cách mạng đại diện khác: Sợi Nhớ Sợi Thương, Ca khúc về Bác Hồ
Bên cạnh dòng nhạc ru, NSND Thu Hiền còn để lại dấu ấn sâu sắc qua các ca khúc trữ tình và nhạc cách mạng, khẳng định vị thế “Tượng đài nhạc cách mạng, nhạc trữ tình dân ca”.
Sợi Nhớ Sợi Thương (sáng tác Hồ Bắc, thơ Nguyễn Khoa Điềm) là bản hòa tấu giữa nhạc trữ tình và nhạc cách mạng, đòi hỏi ca sĩ phải chuyển đổi liên tục giữa tâm trạng ân tư, nhớ nhung và hào hùng, quyết liệt. NSND Thu Hiền xử lý bài hát này theo tư duy “diễn viên hát”: đoạn đầu thì thầm, confidenziale (bí mật, tâm tình) với giọng ngực dày, ấm áp kể về “sợi nhớ sợi thương”; đến đoạn giữa “Nợ tình nợ nhớ mang theo đời”, giọng bà bùng nổ appassionato (nhiệt tình), âm vực mở rộng, sức hát mạnh mẽ, thể hiện sự bốc lên của cảm xúc bị kìm nén lâu năm trong chiến tranh. Sự đối lập này tạo nên sức thuyết phục khủng khiếp, khiến người nghe thấy rõ hình ảnh người phụ nữ chờ đợi, hy sinh.
Trong dòng nhạc cách mạng, các ca khúc ca ngợi Bác Hồ như Bác ơi, người đi rồi, Gửi Bác một lời ru, Năm ấy Bác ra đi là những điểm tựa trong sự nghiệp của bà. Giọng ca NSND Thu Hiền khi hát về Bác Hồ luôn mang chất “thánh”, trong trẻo, chân thành đến rơi nước mắt. Bà không hát với tư thế ca sĩ biểu diễn, mà hát với tư thế một “con” tâm giao với “cha”. Ở Gửi Bác một lời ru, cách bà ru ngắt, ru ríu từng chữ “Bác ơi”, “con ru” khiến không gian biểu diễn trở nên thiêng liêng, gợi lên nỗi nhớ quốc dân. Những bài hát này thường xuyên được phát lại trong các dịp lễ lớn (Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Kỷ niệm ngày mất Bác 2/9) trên VTV và Đài Tiếng nói Việt Nam, khẳng định giá trị “khoản” của giọng ca NSND Thu Hiền trong kho tàng âm nhạc đỏ.
Có thể bạn quan tâm: Epik High Là Gì? Lịch Sử, Thành Viên Và Sự Nghiệp Đáng Nhớ Của Nhóm Nhạc Hip-hop Hàn Quốc
Cuộc sống riêng tư và hoạt động gần đây: Chồng anh hùng phi công, nhận nuôi 5 con & đời sống từ thiện
Không chỉ trên sân khấu, cuộc sống riêng tư của NSND Thu Hiền cũng thu hút sự chú ý và tôn trọng của dư luận nhờ tình yêu thương vợ chồng hùng vĩ, hành trình nhận nuôi 5 con và lối sống từ thiện bất chợt trở thành cảm hứng nhân văn đẹp. Những giá trị này càng làm nổi bật hình ảnh một nghệ sĩ “có tài lẫn tấm”.
Chồng NSND Thu Hiền là ai? (Anh hùng Lực lượng Phòng không – Không quân)
Chồng của NSND Thu Hiền là anh hùng Lực lượng Phòng không – Không quân, phi công Nguyễn Đức Soát (sinh năm 1944, quê Thái Bình). Ông là một trong những phi công tiêm kích xuất sắc nhất Không quân Việt Nam thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Ông từng trực tiếp tham gia các cuộc không kích bảo vệ miền Bắc, ghi danh trong lịch sử với chiến công bắn rơi máy bay F-4 Phantom của địch (loại máy bay tiêm kích chiến lược hiện đại nhất lúc bấy giờ) năm 1972. Với thành tích chiến đấu rực rỡ, ông đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Phòng không – Không quân (tháng 5/1973) và nhiều huân chương cao quý khác.
Tình duyên giữa NSND Thu Hiền và anh hùng phi công Nguyễn Đức Soát bắt đầu từ những năm 70, khi bà còn là ca sĩ trẻ của Đoàn Ca múa Nhạc Quốc gia và ông là phi công đang trên đỉnh cao sự nghiệp quân sự. Cuộc hôn nhân kéo dài hơn nửa thế kỷ của họ được mệnh danh là “tình yêu giữa nghệ thuật và chiến tranh”, giữa “giọng ru” và “cánh chim thép”. NSND Thu Hiền từng chia sẻ rằng, sự thấu hiểu, chia sẻ và kiên định của chồng là điểm tựa tinh thần lớn nhất giúp bà vượt qua những áp lực nghề nghiệp và gánh vác gia đình. Dù ông đã qua đời (năm 2018), hình ảnh người chồng anh hùng, người chaamples vẫn luôn hiện diện trong các bài chia sẻ, phỏng vấn của nữ nghệ sĩ, như một phần không tách rời của “hồ sơ” cuộc đời bà.
Hành trình nhận nuôi 5 em nhỏ và công tác từ thiện tại tuổi 72
NSND Thu Hiền và chồng đã nhận nuôi 5 em nhỏ từ những hoàn cảnh khó khăn, biến ngôi nhà thành nơi trú ẩn đầy yêu thương, thể hiện quan điểm “làm từ thiện bằng tâm” chứ không phải để được khen ngợi. Câu chuyện này được bà bật mí chi tiết trong buổi phỏng vấn sâu trên VietnamNet (tháng 7/2024) khi bà 72 tuổi.
Theo đó, 5 con nuôi của bà đến từ nhiều hoàn cảnh khác nhau: có em bị bỏ rơi ngay tại bệnh viện, có em là con của người quen qua đời sớm, có em là trẻ mồ côi do thiên tai, biến cố. Việc nuôi dạy 5 người con cùng lúc, bên cạnh 2 con đẻ, khi chồng vẫn đang công tác quân sự bận rộn, là một gánh nặng phi thường. Tuy nhiên, NSND Thu Hiền coi đó là “nhiệm vụ” và “niềm vui”. Bà không phân biệt con đẻ, con nuôi trong việc giáo dục, cho ăn, cho học. Tất cả 5 con nuôi hiện đã lớn, có việc làm ổn định, lập gia đình hạnh phúc. Bà chia sẻ: “Làm từ thiện không nhất thiết phải có nhiều tiền. Quan trọng là có trái tim. Tôi nuôi con không phải để con báo hiếu, mà để cho con có một mái nhà, có cha mẹ, có một tương lai.”
Bên cạnh nuôi con, NSND Thu Hiền duy trì hoạt động từ thiện thường xuyên: thăm hỏi, trao quà cho bệnh nhân ung thư, trẻ em khuyết tật, người nghèo vùng sâu vùng xa. Bà thường xuyên tham gia các chương trình “Những trái tim nhân ái”, “Vượt lên chính mình” của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Tại tuổi 72, bà vẫn chủ động đến tận các điểm khó khăn nhất để trao tặng phần quà nhỏ, những lời an ủi, chứng minh tinh thần “nghệ sĩ nhân dân” không chỉ nằm ở danh hiệu mà ở hành động thực tế.
Gia đình, nhà ở: Sống TP.HCM vẫn giữ nhà 3 tầng tại Hà Nội
Dù hiện sinh sống và hoạt động chủ yếu tại TP.HCM gần con cháu, NSND Thu Hiền vẫn giữ gìn ngôi nhà 3 tầng tại Hà Nội – nơi lưu giữ ký ức thanh xuân và sự nghiệp gắn bó hơn nửa thế kỷ với Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia. Thông tin này được xác nhận qua bài viết trên Kenya14 (tháng 4/2025) khi phóng viên đến thăm ngôi nhà tại một ngõ yên tĩnh trung tâm Hà Nội.
Ngôi nhà 3 tầng này không chỉ là tài sản vật chất mà là “kho tàng ký ức”. Tầng 1 thường dùng để tiếp khách, trưng bày các giải thưởng, huy chương, danh hiệu Anh hùng PLQP của chồng và danh hiệu NSND của bà. Tầng 2 là không gian sống riêng tư, phòng thờ gia tiên trang trọng. Tầng 3 là phòng nhạc, phòng làm việc nơi bà vẫn thường tập luyện thanh nhạc, nghe nhạc, soạn thảo hồi ký. NSND Thu Hiền chia sẻ: “Hà Nội là cái nabelschnur (rốn) của tôi. Tôi sinh ra ở Thái Bình, nhưng lớn lên, thành nghệ sĩ, có chồng, có con, được phong NSND tất cả đều ở Hà Nội. Tôi không thể bán nhà, cũng không cho thuê. Nhà này là để tôi về, để hít hà mùi không khí cũ, gặp bạn bè, đồng nghiệp.”
Việc duy trì ngôi nhà tại Hà Nội trong khi cơ bắp gia đình ở TP.HCM cho thấy sự trung thành, biết ơn nguồn cội của nữ nghệ sĩ. Mỗi lần về Hà Nội biểu diễn hoặc làm việc tại Nhà hát Quốc gia, bà đều ở tại nhà riêng này, gặp gỡ các “con cháu” nghệ thuật, tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Hoạt động nghệ thuật mới nhất: Đêm “Mùa xuân thống nhất” và các buổi biểu diễn 2024-2025
Vào đầu năm 2025, NSND Thu Hiền tiếp tục hiện diện trên sân khấu qua đêm nhạc “Mùa xuân thống nhất” và các buổi biểu diễn kỷ niệm 50 năm Giải phóng, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025), chứng minh sức khỏe và tinh thần nghệ thuật vẫn tràn đầy. Theo tag sự kiện trên VnExpress và tin tức trên Báo Mới (tháng 2/2025), nữ nghệ sĩ 73 tuổi đã tham gia biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội và một số điểm tại TP.HCM.
Trong đêm nhạc “Mùa xuân thống nhất” tổ chức bởi Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia (đêm 29/3/2025 tại Nhà hát Lớn Hà Nội), NSND Thu Hiền đã trình diễn thành công ca khúc Ru Con Nam Bộ và hợp ca Đất nước cùng dàn hợp xướng Nhà hát. Dù đã cao tuổi, bà vẫn kiểm soát tốt hơi thở, âm chính xác, cảm xúc truyền tải mạnh mẽ, nhận được tràng vỗ tay dứt ruột từ khán giả và đồng nghiệp. Trước đó, cuối năm 2024, bà cũng có mặt trong chương trình “Hội ngộ các thế hệ nghệ sĩ Nhà hát Ca múa Nhạc Quốc gia” và buổi gala “Vinh danh Nghệ sĩ Nhân dân” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.
Sự hiện diện liên tục này khẳng định: NSND Thu Hiền không “nghỉ hưu” theo nghĩa bỏ bê nghề. Bà chuyển từ trạng thái “nghệ sĩ biểu diễn chính” sang “nghệ sĩ người gác lại ngọn đuốc”, sẵn sàng ra sân khấu khi đất nước cần, khi nghệ thuật gọi, và quan trọng hơn là dành phần lớn thời gian để “truyền nghề”, hướng dẫn các ca sĩ trẻ tại Nhà hát và các lớp bồi dưỡng chuyên nghiệp. Đây là hoạt động nghệ thuật thiết thực và có giá trị nhất của một NSND trong giai đoạn này.
Cập Nhật Lúc Tháng 8 16, 2026 by admin
