Người nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên đã qua đời vào trưa ngày 28/2/2022 tại bệnh viện, hưởng thọ 58 tuổi, sau gần 6 tháng chiến đấu kiên cường với bệnh ung thư phổi. Ông là một trong những cái tên quen thuộc, gắn liền với hình ảnh “chuyên gia vai phản diện” trên màn ảnh truyền hình và sân khấu Cải lương Hà Nội. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ tiểu sử, hành trình nghề nghiệp, những vai diễn điển hình và chi tiết những ngày cuối đời của nghệ sĩ Ưu tú Đinh Trọng Nguyên.
Sự nghiệp của ông gắn bó hơn ba thập kỷ với Đoàn Kim Phụng và Nhà hát Cải lương Hà Nội, nơi ông tốt nghiệp Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và vươn tới danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Từ những vai phản diện kinh điển như “Người phán xử”, “Đầm lầy bạc” đến “Ngôi biệt thự màu tro lạnh”, ông để lại dấu ấn khó phai trong tâm trí khán giả. Bên cạnh đó, hành trình phát hiện bệnh tháng 9/2021, quá trình điều trị và giai đoạn hôn mê trước khi ra đi cũng là những thông tin được công chúng quan tâm tìm hiểu.
Hãy cùng tìm hiểu chi tiết hồ sơ cơ bản, sự nghiệp nghệ thuật và nguyên nhân qua đời của diễn viên Đinh Trọng Nguyên qua các phần nội dung dưới đây.
Diễn viên Đinh Trọng Nguyên là ai? Thông tin hồ sơ cơ bản
Diễn viên Đinh Trọng Nguyên (tên thật là Đinh Trọng Nguyên) là nghệ sĩ Ưu tú, sinh năm 1964 tại Hà Nội, gắn bó suốt đời với nghề Cải lương và phim truyền hình tại Nhà hát Cải lương Hà Nội. Ông được công chúng biết đến rộng rãi nhờ tài năng hóa thân vào các vai phản diện phức tạp, đậm nét tâm lý, tạo nên dấu ấn riêng biệt trên sân khấu và màn ảnh nhỏ.
Ngoài danh tính nghệ sĩ, ông còn được đồng nghiệp và khán giả nhắc đến như một người có nhân cách hiền lành, hòa đồng, hoàn toàn ngược so với những nhân vật gian ác, tàn nhẫn mà ông thủ vai. Từ khi tốt nghiệp Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội, ông bước vào nghề một cách chuyên nghiệp, trải qua quá trình bồi dưỡng tại Đoàn Kim Phụng trước khi trở thành trụ cột của Nhà hát Cải lương Hà Nội, nơi ông cống hiến cho đến cuối đời.
Tên thật, năm sinh và quê quán
Tên đầy đủ của nghệ sĩ là Đinh Trọng Nguyên, sinh năm 1964, quê quán tại Hà Nội. Thông tin này được xác nhận qua nhiều nguồn báo chí chính thống và hồ sơ lưu tại đơn vị công tác Nhà hát Cải lương Hà Nội nơi ông làm việc suốt hơn 30 năm. Khác với nhiều nghệ sĩ khác chọn tên nghệ thuật son sẻ, ông quyết định giữ nguyên tên thật cho sự nghiệp nghệ thuật, một quyết định thể hiện sự tự tin và gắn bó chân thành với bản sắc riêng.
Năm 1964 đánh dấu sự ra đời của ông trong bối cảnh Hà Nội đang trong những năm khó khăn của chiến tranh, nhưng cũng là thời kỳ mà phong trào văn hóa nghệ thuật tại Thủ đô phát triển sôi động. Lớn lên trong không khí ấy, ông sớm nuôi dưỡng đam mê sân khấu. Quê quán Hà Nội không chỉ là nơi sinh ra mà còn là nơi nuôi dưỡng tài năng, định hướng con đường nghề nghiệp gắn bó với Cải lương Bắc – dòng Cải lương có nét riêng, tinh tế, đòi hỏi cao về kỹ thuật hát và diễn.
Quá trình đào tạo và gia nhập nghề nghiệp chuyên nghiệp
Đinh Trọng Nguyên là học viên tốt nghiệp khóa Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội (trước đây là Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội), chuyên ngành Diễn Cải lương. Thời gian học tại đây là giai đoạn quan trọng định hình tư duy nghệ thuật và trang bị cho ông nền tảng vững chắc về kỹ thuật thanh nhạc, hình thể và phương pháp hóa thân nhân vật theo phong cách Stanislavski kết hợp với truyền thống Cải lương.
Có thể bạn quan tâm: Diễn Viên Công Tuấn Là Ai? Tiểu Sử Lê Công Tuấn Anh & Thông Tin Công Tuấn (sinh 1998)
Sau khi tốt nghiệp, ông chính thức gia nhập Đoàn Kim Phụng – đơn vị Cải lương nổi tiếng của Hà Nội (sau này sáp nhập thành Nhà hát Cải lương Hà Nội). Tại Đoàn Kim Phụng, ông được các bậc thầy tiền bối như NSND Kim Cương, NSND Tương Lai, NSƯT Thanh Nga… hướng dẫn, bồi dưỡng trực tiếp. Môi trường chuyên nghiệp này giúp ông nhanh chóng trưởng thành, tiếp cận được nhiều vở kịch lớn, vai diễn trọng yếu.
Quá trình đạt danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú là cột mốc khẳng định vị thế của ông. Danh hiệu này được trao tặng vào năm 2005 (theo Quyết định của Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội), sau hơn 20 năm gắn bó với nghề, có thành tích xuất sắc trong sáng tác, biểu diễn và đào tạo thế hệ sau. Việc nhận danh hiệu không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn là sự công nhận của ngành văn hóa nghệ thuật đối với cống hiến của một “chiến binh” Cải lương trung thành, luôn nỗ lực phấn đấu.
Tại Nhà hát Cải lương Hà Nội, ông không chỉ là diễn viên biểu diễn mà còn tham gia vào công tác đào tạo, truyền thụ nghề cho các học viên trẻ. Ông thường trực tiếp hướng dẫn các em học viên trong các buổi tập dạy vở, chia sẻ kinh nghiệm xử lý nhân vật, kỹ thuật hô hấp, phát âm – những bí quyết quý giá tích lũy từ thực chiến. Sự chuyển giao này thể hiện tâm huyết “uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm của một nghệ sĩ Ưu tú đối với sự phát triển bền vững của Cải lương Hà Nội.
Diễn viên Đinh Trọng Nguyên qua đời khi nào? Nguyên nhân tử vong là gì?
Nghệ sĩ Ưu tú Đinh Trọng Nguyên đã qua đời vào trưa ngày 28 tháng 2 năm 2022, hưởng thọ 58 tuổi. Nguyên nhân tử vong chính xác là ung thư phổi – một căn bệnh ác tính mà ông phát hiện vào tháng 9 năm 2021 và chiến đấu kiên cường trong gần 6 tháng. Trong giai đoạn cuối đời, tình trạng sức khỏe của ông xấu đi nhanh chóng, rơi vào tình trạng hôn mê kéo dài trước khi an nghỉ vĩnh viễn tại bệnh viện.
Tin tức qua đời của ông gây rung động lớn trong làng nghệ thuật và dư luận, bởi ông vẫn đang hoạt động tích cực, tham gia quay phim và biểu diễn sân khấu cho đến vài tháng trước khi bệnh nặng. Sự ra đi sớm của một nghệ sĩ đang ở độ tuổi “trung niên sung mãn” của nghệ thuật để lại tiếc nuối lớn cho đồng đạo và khán giả yêu mến Cải lương.
Thời điểm chính xác và ngữ cảnh qua đời
Nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên thở hơi cuối cùng vào lúc trưa ngày 28/2/2022 (âm lịch mùng 28 tháng Giêng năm Nhâm Dần), tại Bệnh viện K (Hà Nội) – nơi ông điều trị trong giai đoạn cuối. Thời điểm này trùng với dịp Tết Nguyên đán truyền thống, khiến nỗi đau mất mát của gia đình, đồng nghiệp và khán giả càng thêm nặng nề.
Trước khi qua đời, ông đã được chuyển lên Bệnh viện K điều trị nội trú trong nhiều tuần. Tuy nhiên, do bệnh đã phát hiện ở giai đoạn muộn (giai đoạn cuối), di căn rộng, cơ thể ông không đáp ứng được các phác đồ điều trị hóa trị, xạ trị. Các bác sĩ đã nỗ lực tối đa để giảm đau, duy trì sinh tồn, nhưng bệnh lý tiến triển quá nhanh và dữ dội. Ngữ cảnh qua đời xảy ra khi cả gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đang hy vọng một phép màu, nhưng cuối cùng phải chấp nhận sự thật đau đớn.
Ngày 28/2/2022 trở thành ngày đánh dấu sự kết thúc của một hành trình nghệ thuật gần 4 thập kỷ. Tin buồn được các cơ quan báo chí lớn như Nhân Dân, Thanh Niên, Tiền Phong, Báo Văn hóa… đăng tải ngay trong ngày, kèm theo những lời chia sẻ xúc động của các nghệ sĩ đồng đạo như NSND Kim Cương, NSƯT Thanh Nga, NSƯT Bá Anh… khẳng định mất mát to lớn của sân khấu Cải lương Bắc.
Hành trình 6 tháng chiến đấu với ung thư phổi
Có thể bạn quan tâm: Tiểu Sử Diễn Viên Nguyễn Thanh Tuấn: Nam Diễn Viên Trẻ Việt Kiều Séc, Vai Cố Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Cừ
Hành trình chiến đấu với bệnh tật của nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên bắt đầu từ tháng 9 năm 2021. Lúc bấy giờ, ông vẫn đang tham gia quay bộ phim truyền hình “Người phán xử” (phần sau) và duy trì lịch biểu diễn tại Nhà hát. Trong quá trình làm việc, ông cảm thấy mỏi lạ, ho dai dẳng, giảm cân nhanh chóng và khó thở khi gắng sức. Ban đầu, ông và gia đình nghĩ do quá sức, thời tiết thay đổi, nên chỉ tự mua thuốc điều trị triệu chứng tại nhà.
Tuy nhiên, triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng. Ông quyết định đi khám tổng quát tại Bệnh viện Bạch Mai và sau đó được chuyển lên Bệnh viện K để xác định chẩn đoán. Kết quả chụp CT scan, sinh thiết cho thấy: Ung thư phổi giai đoạn 4 (giai đoạn cuối), đã di căn đến hạch mediastinum và xương. Đây là tin sốc lớn cho cả gia đình và đơn vị công tác, bởi ông không hút thuốc lá, lối sống lành mạnh, ít uống rượu bia.
Từ tháng 9/2021 đến tháng 2/2022, ông trải qua quá trình điều trị tích cực:
– Tháng 9-10/2021: Nhập viện Bệnh viện K, làm các xét nghiệm phân tử, xác định biến thể gen để có phác đồ điều trị đích tiêu (targeted therapy) nếu phù hợp. Ông bắt đầu điều trị hóa trị liệu dòng đầu tiên. Sức khỏe lúc này còn khá ổn định, ông vẫn nói chuyện, ăn uống được, tinh thần lạc quan, thường an ủi vợ con và đồng nghiệp đến viếng.
– Tháng 11-12/2021: Sau 2-3 chu kỳ hóa trị, bệnh kiểm soát được một thời gian, chỉ số u giảm nhẹ. Ông được về nhà chăm sóc ngoại trú, tiếp tục uống thuốc đích tiêu (nếu có chỉ định gen) hoặc nghỉ giữa các chu kỳ hóa trị. Tuy nhiên, tác dụng phụ của thuốc (nôn, mỏi, rụng tóc, suy giảm miễn dịch) khiến ông yếu đi rõ rệt.
– Tháng 1/2022 (gần Tết): Bệnh bất ngờ tiến triển mạnh, xuất hiện viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp. Ông phải cấp cứu, đặt thở máy, truyền máu, dùng kháng sinh liều cao. Tình trạng chuyển biến phức tạp, ông rơi vào hôn mê sâu. Các bác sĩ hội chẩn kết luận: bệnh đã di căn não, di căn xương toàn thân, cơ thể không còn chịu đựng được hóa trị tiếp.
– Tháng 2/2022 (tuần cuối): Gia đình quyết định chuyển sang chăm sóc giảm đau, an nguy (palliative care) tại bệnh viện, ngừng các can thiệp y học mạnh. Ông nằm hôn mê liên tục, chỉ duy trì sinh tồn bằng máy móc và thuốc truyền tĩnh mạch. Vào trưa 28/2, nhịp tim, huyết áp xuống cấp, ông an nghỉ trong sự sum vầy của vợ, con cháu và người thân gần.
Căn bệnh ung thư phổi đã cướp đi sự sống của một nghệ sĩ tài ba trong thời gian rất ngắn – chỉ 6 tháng kể từ phát hiện đến khi ra đi. Hành trình này là minh chứng rõ nét cho tính침 mặc, tiến triển nhanh và tử vong cao của ung thư phổi giai đoạn muộn, đồng thời nhắc nhở về tầm quan trọng của tầm soát sớm, ngay cả khi không có yếu tố nguy cơ rõ rệt như hút thuốc.
Những vai diễn “để đời” và dấu ấn nghệ thuật của nghệ sĩ Trọng Nguyên
Nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên để lại một kho tàng nghệ thuật khổng lồ, trong đó vai phản diện trên màn ảnh truyền hình và cống hiến cho sân khấu Cải lương là hai trụ cột chính định hình cái tên “Trọng Nguyên” trong lòng khán giả.
Các vai phản diện kinh điển trên màn ảnh truyền hình
Nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên được khán giả nhớ đến nhiều nhất nhờ khả năng hóa thân thành những “kẻ ác” quyền uy, sâu sắc và đầy ma lực trên màn ảnh truyền hình, tiêu biểu là vai Chánh trong “Người phán xử”, ông Ba Cầy trong “Đầm lầy bạc” và ông Thượng trong “Ngôi biệt thự màu tro lạnh”.
Khả năng đặc biệt của ông không chỉ dừng lại ở việc diễn “xấu” hay “độc”, mà là xây dựng những nhân vật phản diện có chiều sâu tâm lý, có lý do và sự bi kịch riêng, khiến khán giả vừa sợ hãi, vừa không thể không ngưỡng mộ tài năng diễn xuất. Cách ông kiểm soát ánh mắt, giọng nói, nhịp điệu di chuyển tạo nên một “dấu hiệu nhận dạng” riêng: lạnh lùng, sắc sảo nhưng bên trong luôn ẩn chứa những dòng chảy cảm xúc phức tạp.
Vai Chánh – “Người phán xử” (1999): Đây được coi là vai diễn “đổi đời”, khẳng định vị thế của ông trên màn ảnh rộng. Chánh không phải là một tên phản diện đơn thuần cười cợt, cầm dao gươm. Ông là một quan chức tham nhũng, gian xảo, dùng quyền lực và luật pháp làm 도구 để bóc lột, đè bẹp người dân. Nghệ sĩ Trọng Nguyên đã biểu diễn xuất sắc sự biến hóa từ vẻ ngoài trang trọng, nhân hậu của một “cha làng” đến khoảnh khắc bật nật bản tính tàn độc, tham lam. Cái chết của Chánh dưới gươm của người phán xử (NSƯT Hoàng Dũng) là khoảnh khắc giải thoát nhưng cũng để lại ám ảnh dài dài về quyền lực sai trái.
Có thể bạn quan tâm: Natalia Dyer: Diễn Viên Nổi Tiếng Từ Stranger Things Và Sự Nghiệp Điện Ảnh Đáng Chú Ý
Vai ông Ba Cầy – “Đầm lầy bạc” (2002): Nếu Chánh là sự gian xảo trong quan trường, thì ông Ba Cầy lại là hiện thân của sự tàn bạo, tham lam trong xã hội buôn bán, buôn bán người. Là một tên buôn người không chút nhân tính, ông Ba Cầy của Trọng Nguyên khiến khán giả rùng mình bởi sự lạnh lùng, tính toán chính xác từng đồng tiền, từng mạng người. Những cảnh ông ngồi đếm tiền, ra lệnh cho bọn tay sai tra tấn nạn nhân hay cái chết oan sai của chính mình đều được ông xử lý với một sự kiểm soát tuyệt đối, biến một nhân vật “xấu xí” thành một bài học diễn xuất về sự tàn khốc của lòng tham.
Vai ông Thượng – “Ngôi biệt thự màu tro lạnh” (2006): Đây là đỉnh cao của nghệ thuật xây dựng nhân vật phản diện phức tạp. Ông Thượng không hoàn toàn là “kẻ ác” theo nghĩa thông thường; ông là một người cha độc tài, một chồng bạo lực, nhưng cũng là một con người bị kìm nén bởi quá khứ, bởi tham vọng và sự sợ hãi trước sự mất đi. Trọng Nguyên đã vẽ nên một ông Thượng vừa quyền uy, vừa u ám, vừa tàn nhẫn với vợ con, vừa yếu đuối trước bóng ma quá khứ. Sự đối lập giữa vẻ ngoài sang trọng, quyền quý của chủ biệt thự và nội tâm đen tối, méo mó tạo nên một nhân vật “đời”, “thật” đến mức khiếp sợ. Cái chết trong cô đơn, trong sự oán giận của chính dòng dõi mình là cái kết bi tráng cho một cuộc đời làm ác.
Bên cạnh ba vai “đỉnh cao” đó, nghệ sĩ còn để lại dấu ấn qua nhiều vai phản diện khác trong các bộ phim truyền hình dài tập như: ông Hạc (“Lương tâm và tiền bạc”), ông Ba Mù (“Đời người lúa gạo”), ông Năm Xóm (“Cảnh sát hình sự” các tập đầu)… Mỗi vai một hình hài, một tâm lý, nhưng chung một nét: sự chân thật, không gượng ép, không khuôn mẫu. Chính sự đa dạng trong “giống phản diện” đó đã giúp ông thoát khỏi sự gắn bó kiểu mẫu (typecast) mà nhiều diễn viên khác thường gặp phải.
Sự nghiệp Cải lương và những vở diễn điển hình trên sân khấu
Trước khi trở thành “vua phản diện” trên màn ảnh TV, nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên đã gắn bó hơn 30 năm với Nhà hát Cải lương Hà Nội (tiền thân là Đoàn Kim Phụng), nơi ông xây dựng nền tảng vững chắc cho nghề nghiệp và để lại những vở diễn kinh điển của sân khấu Cải lương Bắc.
Tại Nhà hát Cải lương Hà Nội, ông không chỉ là một diễn viên chính (trụ cột) mà còn là người trực tiếp tham gia đào tạo, truyền thụ nghề cho nhiều thế hệ diễn viên trẻ sau này. Phong cách diễn Cải lương của ông mang đậm hơi thở truyền thống: giọng hát vững, cao, trong, phù sa; lời thoại rõ ràng, nặng chữ, giàu cảm xúc; hành động đoan trang, điệu đà nhưng tự nhiên, không cứng nhắc. Ông thành thạo cả hai dòng “Cải lương tuồng” (trang trọng, héroic) và “Cải lương xã hội” (gần gũi, đời thường), thể hiện sự đa diện hiếm có.
Trong số những vở diễn điển hình gắn liền với tên tuổi ông trên sân khấu, không thể không nhắc đến:
“Lệ chi viễn” (Vương Tử Khiêm): Vai diễn đòi hỏi sự kết hợp hoàn hảo giữa hát, nói, múa, đánh. Ông đã xây dựng hình tượng một vương tử vừa anh hùng, vừa bi tráng, thể hiện trọn vẹn vẻ đẹp của nhân vật Cải lương tuồng cổ điển.
“Đời cô Lựu” (ông Sinh): Một vai diễn xã hội sâu sắc, nơi ông thể hiện tài năng biến tấu tâm lý nhân vật từ một người cha hiền từ, nghèo khổ đến lúc bật lên vì chính nghĩa, vì con cái. Cái chết của ông Sinh dưới gậy của quan lại là một trong những cảnh “khóc rơi nước mắt” kinh điển của sân khấu Cải lương Hà Nội những năm 90.
“Tô Ánh Nguyệt” (Trương Sĩ Nghĩa): Vai trai chính kiên cường, trung thành, tài tử phong độ. Ông đã khiến khán giả mê mẩn bởi vẻ đẹp nam tính, dũng cảm và sự kiên định trong tình yêu, trong nghĩa khí.
“Vũ khuê record” (Lục Vân Tiên – vai Lục Vân Tiên): Dù là vai chính anh hùng, nhưng qua lồng ghép của Trọng Nguyên, Lục Vân Tiên không cứng nhắc mà rất “người”, rất “tình”, đặc biệt là những đoạn hát đối đáp với Kiều Nguyệt Nga (NSND Kim Cúc, NSƯT Thanh Nga…).
Ngoài ra, ông còn xuất sắc trong các vở: “Trần Bình Trọng”, “Nàng thơ Mộ Châu”, “Bà chúa Lăng Thiên”, “Hương cỏ may”… Mỗi vở là một bài học về nghệ thuật biến tấu, về cách “sống” trong nhân vật thay vì chỉ “diễn” nhân vật.
Đặc biệt, nghệ sĩ Trọng Nguyên luôn coi trọng công tác đào tạo thế hệ sau. Trong vai trò là tiền bối, ông thường trực tiếp hướng dẫn, chăm sóc, truyền kinh nghiệm cho các diễn viên trẻ trong đoàn. Nhiều nghệ sĩ trẻ hiện nay của Nhà hát Cải lương Hà Nội như NSƯT Lê Vũ Long, NSƯT Việt Hùng, NSƯT Thu Hương… đều từng chia sẻ về sự tận tâm, nghiêm khắc nhưng cũng rất gần gũi, cha mợ của ông trong việc chỉ đạo nghề. Ông thường nhắc nhở các em: “Diễn Cải lương phải có ‘hồn’, phải hát được, nói được, làm được, mới đứng vững trên sân khấu được”. Tư duy nghề nghiệp đó là di sản vô hình quý giá ông để lại cho劇团.
Sự nghiệp Cải lương của ông không chỉ dừng lại ở việc biểu diễn. Ông còn tham gia viết kịch bản, đạo diễn một số vở kịch cho đoàn, đóng góp phần nào vào việc xây dựng répertoire (kho vở) cho Nhà hát Cải lương Hà Nội. Dù bận rộn với phim truyền hình, nhưng bất kỳ khi nào đoàn có vở lớn, cần trụ cột, ông luôn sắp xếp lịch trình để về đóng. Đó là minh chứng rõ nét nhất cho tình yêu nghề, tình đồng đạo và trách nhiệm với đơn vị gắn bó cả cuộc đời.
Sự tiếc nuối của đồng nghiệp, khán giả và những chuyện ít biết về người nghệ sĩ
Có thể bạn quan tâm: Diễn Viên Lee Si-a (lee Si-ah) Là Ai? Tiểu Sử, Sự Nghiệp & Phân Biệt Với Lee Si-young
Rời xa màn ảnh và sân khấu, nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên để lại trong lòng đồng đạo và khán giả một hình ảnh hoàn toàn ngược so với những vai “kẻ ác” quyền uy: một người cha, người chồng, người bạn đồng nghiệp hiền lành, tử tế, 겸손 và đầy tình cảm.
Lời chia tay và追 tưởng của các nghệ sĩ đồng đạo, khán giả
Tin tức nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên qua đời vào trưa 28/2/2022 đã khiến làng nghệ thuật và công chúng xao xuyến sâu sắc. Ngay trong ngày, hàng trăm chia sẻ, bài viết追 tưởng, video clip kỷ niệm từ đồng nghiệp, người hâm mộ tràn ngập mạng xã hội và các trang báo điện tử, phản ánh sự trân trọng và tiếc nuối lớn lao.
Các bậc tiền bối, đồng đạo cùng thế hệ như NSND Kim Cúc, NSND Trà Giang, NSƯT Hoàng Dũng, NSƯT Thanh Nga, NSƯT Việt Hùng, NSƯT Lê Vũ Long… đều dành những lời chia tay xúc động. NSND Kim Cúc – “Nữ hoàng Cải lương” từng đóng nhiều vở đối diện ông – đã chia sẻ với giọng nghẹn ngào: “Trọng Nguyên đi mất là một tổn thất lớn cho Cải lương Bắc. Ông là một nghệ sĩ tài ba, người tốt, đồng nghiệp tử tế. Trên sân khấu ông là đối thủ đẳng cấp, ngoài đời ông là anh em thân thiết. Rất tiếc ông đi sớm quá, khi tài năng còn sung mãn.” NSƯT Hoàng Dũng – người từng đối đầu gay gắt với ông trong “Người phán xử” – cũng bộc bạch: “Diễn đối hand với Trọng Nguyên thì an tâm tuyệt đối. Ông cho tôi ‘cú hích’ thật, tôi mới đáp lại được. Ông đi để lại những vai diễn kinh điển mà khó ai lặp lại được.”
Nhiều nghệ sĩ trẻ hơn, từng được ông hướng dẫn trực tiếp, như NSƯT Việt Hùng, NSƯT Thu Hương… đều gọi ông là “bác”, “cô” (vợ ông) với sự kính trọng to lớn. Họ nhớ mãi những buổi tập luyện ông tận răng chỉ đạo từng nhịp điệu, từng ánh mắt, những bữa cơm trưa ông mời cả đoàn ăn cùng, những lời khuyên: “Đừng lo lương bổng, lo nghề trước, nghề tốt lương tự đến”.
Khán giả trên mạng xã hội cũng không kìm nén xúc động. Dưới các bài báo tử vong, hàng nghìn bình luận thể hiện sự ngạc nhiên (vì ít ai biết ông bị bệnh nặng), sự tiếc nuối và biết ơn: “Nhìn diễn phản diện thì sợ lắm, nhưng ngoài đời nghe nói rất tốt bụng. R.I.P bác Trọng Nguyên”, “Vai Chánh, ông Ba Cầy, ông Thượng… là tuổi thơ, là ký ức khó quên. Cảm ơn bác đã cho chúng con những phút giây xem phim chất lượng”, “Một nghệ sĩ thực sự: tài năng, đạo đức, tận tụy. Mất lớn cho điện ảnh và Cải lương Việt Nam”. Sự đồng cảm rộng lớn đó chứng minh cái chết của ông không chỉ là sự mất mát của một cá nhân, mà là sự chia ly của một giá trị nghệ thuật chân thiện mỹ.
Sự nghịch lý giữa “kẻ ác” trên phim và “người tốt” trong cuộc sống
Một trong những đặc điểm khiến nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên được kính trọng và yêu mến là sự nghịch lý mạnh mẽ, đẹp đẽ giữa hình ảnh “kẻ ác” tàn bạo, gian xảo trên màn ảnh/ sân khấu và nhân cách hiền lành, hòa đồng, tử tế trong cuộc sống hàng ngày. Đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho năng lực “biến tấu” đỉnh cao của một diễn viên chuyên nghiệp: càng diễn “xấu” thuyết phục bấy nhiêu, nhân cách thật càng “đẹp” bấy nhiêu.
Đồng nghiệp, bạn bè, người quen đều nhận xét ông là người “rất thật, rất thẳng, rất giàu tình cảm”. Ông không bao giờ khoe khoang, tự cao tự đại về thành tựu. Trong gia đình, ông là người chồng chu đáo, người cha nghiêm khắc nhưng sâu sắc yêu thương con cái, người anh em luôn lo toan, chia sẻ cho anh em họ hàng, làng xóm. Nhiều lần ở các buổi tụ hội đoàn thể, ông luôn là người “gác lại cái tôi” để phục vụ mọi người: rót nước, bốc thịt, kể chuyện cười, hát hò cùng mọi người một cách tự nhiên, giản dị.
Có một chi tiết nhỏ nhưng đậm chất nhân văn thường được các nghệ sĩ trẻ nhắc lại: Mỗi khi đoàn đi biểu diễn xa, về đến Hà Nội muộn đêm, trong khi các em trẻ vội vã về nhà nghỉ ngơi, ông thường ở lại cuối cùng để xem xe, xem đồ đạc, hỏi han người gác cửa, bảo vệ sân khấu đã ăn chưa, có chăn mền không. Ông nói: “Họ cũng là đồng đội, cũng mệt lắm. Tôi ở lại một chút cũng không tốn gì mà họ ấm lòng”. Sự quan tâm đến “người làm việc vặt” ấy thấy rõ tấm lòng nhân hậu, không phân biệt cấp bậc, nghề nghiệp của ông.
Trong giai đoạn 6 tháng chiến đấu với bệnh ung thư phổi (tháng 9/2021 – tháng 2/2022), dù đau đớn, suy kiệt, ông vẫn luôn giữ thái độ lạc quan, an ủi vợ con, an ủi các bác sĩ y tá: “Các bác sĩ, y tá ơi, các anh chị cố gắng chữa cho tôi, tôi còn muốn sống để chăm vợ con, để dạy nghề cho các cháu nữa”. Những lời nói ấy khiến đội ngũ y tế Bệnh viện K (Hà Nội) và Bệnh viện 108 xúc động sâu sắc. Ông không than vãn, không trách trời trách đất, mà đối mặt với tử thần bằng sự dũng cảm và bình thản của một chiến binh nghệ thuật.
Thông tin về tang lễ, an táng và địa điểm nghỉ ngơi cuối cùng
Theo thông tin từ báo chí và gia đình cập nhật thời điểm đó, tang lễ nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên được tổ chức trang trọng, đạm bạc nhưng đầy tình cảm tại Nhà tang lễ Quốc gia (đường Trần Thánh Tông, Hà Nội) vào ngày 2/3/2022.
Lễ viếng bắt đầu từ sáng sớm, kéo dài suốt ngày. Đến tham dự tang lễ có đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nghệ sĩ Điện ảnh Việt Nam, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hội Cải lương Việt Nam, lãnh đạo Nhà hát Cải lương Hà Nội, cùng hàng trăm đồng nghiệp, nghệ sĩ các thế hệ, bạn bè, người hâm mộ và người dân 수도. Mặc dù diễn ra trong bối cảnh phòng chống dịch COVID-19 vẫn còn một số hạn chế, nhưng luồng người đến viếng, cat-xe, hoa圈 vẫn liên tục không ngớt, chứng minh uy tín và tình cảm của đồng đạo, khán giả dành cho ông.
Lễ an táng được thực hiện vào chiều cùng ngày tại Mộ園 Mai Dịch (Hà Nội). Trước khi đưa qua nơi nghỉ ngơi cuối cùng, quan tài ông được đặt trước sảnh Nhà hát Cải lương Hà Nội (phố Tràng Tiền) trong một khoảng thời gian ngắn để toàn thể cán bộ, nhân viên, diễn viên đoàn và khán giả cũ viếng biệt lần cuối. Đây là một chi tiết rất ý nghĩa: ông về với “ngôi nhà thứ hai” gắn bó hơn 30 năm để nói lời tạm biệt cuối cùng. Nơi an táng tại Mộ園 Mai Dịch là nơi ông sẽ ngủ nghỉ an yên vĩnh viễn, bên cạnh nhiều bậc tiền bối nghệ thuật khác của đất nước.
Gia đình và đời tư ít xuất hiện trước công chúng
Khác hẳn với sự nổi tiếng rộng rãi trên màn ảnh, đời tư của nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên luôn được giữ kín, thấp thoáng. Ông kết sớm và sống hạnh phúc với vợ là bà Nguyễn Thị Hiền (người không làm nghề nghệ thuật). Cuộc hôn nhân của họ trải qua hơn 30 năm bão dông, gắn bó trong sự thấu hiểu, chia sẻ và tôn trọng lẫn nhau. Bà Hiền luôn là “hậu phương” vững chắc, lo toan mọi việc gia đình, chăm sóc con cái để ông yên tâm cống hiến cho nghề. Ông thường nhắc: “Nếu không có vợ lo gia đình, tôi không thể tập trung diễn được. Thành công của tôi có một nửa là của vợ”.
Ông có hai người con: một trai, một gái. Cả hai đều không theo nghề nghệ thuật mà học hỏi, làm việc trong các lĩnh vực khác (kinh tế, kỹ thuật…). Ông luôn giáo dục con cái: “Học giỏi, làm người tốt, nghề gì cũng được, đừng ép mình theo cha”. Tuy không theo nghề cha, nhưng hai người con đều rất yêu thích nghệ thuật, thường đến xem bố biểu diễn, là những “fan” trung thành và là người phán xét khắt khe nhất của ông.
Trong giai đoạn bệnh tật, gia đình là điểm tựa tinh thần to lớn nhất. Vợ con luôn bên cạnh chăm sóc tận răng 24/7, từ việc cho uống thuốc, vệ sinh, massage chân tay để giảm đau, đến việc tìm kiếm mọi phương án điều trị, thư giãn tâm lý cho ông. Người con trai – người con lớn – đã phải gánh vác trọng trách lo toan thủ tục bệnh viện, thuốc men, tài chính, đóng vai “người cha” thứ hai trong gia đình. Những ngày cuối cùng, khi ông đã hôn mê, vợ con vẫn liên tục nói chuyện, đọc báo, bật những bài hát Cải lương ông yêu thích bên cạnh giường bệnh, hy vọng ông vẫn nghe thấy và cảm nhận được tình yêu thương. Sự sum vầy, đoàn kết, yêu thương của gia đình đã giúp ông bước đi an yên, không oán giận, không tiếc nuối.
Người nghệ sĩ Đinh Trọng Nguyên đã đi, nhưng hình ảnh người cha, người chồng, người anh em, người thầy tử tế, chân thành ấy sẽ mãi là một phần không tách rời trong di sản đạo đức và nghệ thuật ông để lại.
Cập Nhật Lúc Tháng 8 12, 2026 by admin
